Opis

Spis treści

Regionalne zróżnicowanie wykorzystania narzędzi rynku pracy a ograniczanie bezrobocia

Praca zbiorowa pod kierunkiem naukowym U. Kłosiewicz-Góreckiej. Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur. Warszawa 2008.

Projekt badawczy zrealizowany w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich Działanie 1.1. sfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Celem projektu było rozpoznanie i ocena regionalnego zróżnicowania, zarówno sposobu, jak i efektów wykorzystania aktywnych instrumentów ograniczania bezrobocia. Zastosowane podejście badawcze zakładało uwzględnienie szerszego kontekstu, a mianowicie aktualnej sytuacji na polskim rynku pracy. Kształtuje się ona jako rezultat oddziaływania szeregu czynników, spośród których aktywne instrumenty ograniczania bezrobocia nie odgrywają kluczowej roli.

Zakresem opracowania objęto:

• stosowane narzędzia i programy ograniczania bezrobocia regionów zróżnicowanych pod względem stopnia rozwoju gospodarczego oraz poziomu bezrobocia;
• kierunki i metody działania podejmowane przez kluczowe instytucje rynku pracy z punktu widzenia ich skuteczności w ograniczaniu i przeciwdziałaniu bezrobociu;
• formy współdziałania instytucji rynku pracy oraz pracodawców;
• efektywność wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na ograniczanie bezrobocia.

Podstawą realizacji projektu była analiza desk research, w której wykorzystano dane z Głównego Urzędu Statystycznego oraz ze sprawozdawczości instytucji rynku pracy z lat 2004-2006, a także analiza ocen i opinii pozyskanych bezpośrednio od pracowników instytucji rynku pracy oraz pracodawców, która pozwoliła z jednej strony pogłębić analizę relacji popytu i podaży na wybranych regionalnych rynkach pracy, z drugiej rozpoznać skalę i skuteczność stosowanych programów aktywizacji bezrobotnych.

Badaniem objęto 6 województw o zróżnicowanej (według danych GUS z 2006 r.) stopie bezrobocia: woj. lubelskie – 17,5%, łódzkie – 18,1%, małopolskie – 13,9%, mazowieckie – 13,9%, woj. warmińsko-mazurskie – 27,6%, zachodniopomorskie – 25,5%. Taki wybór umożliwił przeprowadzenie analizy porównawczej stosowanych narzędzi i programów oraz ich skuteczności na terytoriach o odmiennych społecznych i gospodarczych warunkach funkcjonowania.

Pozyskaniu ocen i opinii na temat działalności instytucji rynku pracy oraz stosowanych przez nie narzędzi ograniczania bezrobocia posłużyły badania w formie bezpośrednich wywiadów pogłębionych z przedstawicielami instytucji rynku pracy oraz pracodawcami oraz dyskusji grupowych (focus group).

Opracowanie składa się z trzech części zawierających łącznie dziesięć rozdziałów.

Część pierwsza przedstawia charakterystyczne elementy rynku bezrobocia w Polsce w ujęciu statystycznym. Uwzględniono w niej terytorialne zróżnicowanie poziomu bezrobocia jako rezultat oddziaływania czynników o różnym charakterze, a także działania i narzędzia instytucji rynku pracy w przekroju wszystkich województw.

W części drugiej – wykorzystując wyniki badań empirycznych w wybranych regionach – poddano krytycznej analizie inicjatywy, działania, narzędzia i programy ograniczania bezrobocia stosowane przez poszczególne instytucje rynku pracy i partnerów społecznych funkcjonujących na tych terytoriach.

Część trzecia zawiera analizę i ocenę wydatków na aktywne formy ograniczania bezrobocia (wielkość środków finansowych i racjonalność ich wykorzystania w poszczególnych województwach), rezultaty zastosowanych w latach 2004-2006 narzędzi i programów przeciwdziałania bezrobociu, a także ocenę współpracy poszczególnych podmiotów na rynku pracy. Dokonano w niej identyfikacji czynników, które wpływają na skalę bezrobocia w Polsce.

W podsumowaniu zawarto wnioski z analizy oraz rekomendacje dotyczące sposobów postępowania, stwarzających szansę na bardziej skuteczne ograniczanie bezrobocia na rynkach regionalnych.

Przedstawione w książce wyniki analiz powinny być dobrym wsparciem dla instytucji rynku pracy w: lepszym rozpoznaniu bezrobocia i skuteczności stosowanych na lokalnych rynkach pracy narzędzi jego ograniczania, zharmonizowaniu wykorzystywanych programów ograniczania bezrobocia z zapotrzebowaniem na pracowników na lokalnych rynkach, poprawie współpracy poszczególnych podmiotów, których działania mają zapewnić ograniczanie bezrobocia. Wydają się one również przydatne dla wspomagania procesu zrównoważonego rozwoju – lepsze wykorzystanie regionalnych zasobów ludzkich i przyspieszenie rozwoju obszarów słabiej rozwiniętych.