Opis

Spis treści

Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur (IBRKK), który powstał na początku 2007 r. w wyniku połączenia Instytutu Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego z Instytutem Rynku Wewnętrznego i Konsumpcji, przedstawia kolejny raport o handlu wewnętrznym w Polsce. Z pewnymi modyfikacjami raport jest wydawany nieprzerwanie od 1995 r. Początkowo był on realizowany na zlecenie Ministerstwa Przemysłu i Handlu, a obecnie Ministerstwa Gospodarki.

Tegoroczna edycja raportu (13) została sfinansowana całkowicie ze środków IBRKK.

Raport dotyczy głównie 2007 r., który potwierdził rosnące znaczenie handlu w polskiej gospodarce, wyrażające się m.in. wysokim udziałem w tworzeniu produktu krajowego brutto i znaczącym udziałem zatrudnionych w sferze handlu, rosnącymi inwestycjami bezpośrednimi, a także wzrastającym poziomem obsługi handlowej konsumentów oraz partnerów biznesowych. Sfera handlu to obszar dynamicznych przemian jakościowych w technologii handlu detalicznego i hurtowego, włącznie z rozwojem takich nowoczesnych form obsługi, jak handel przez Internet czy centra handlowe, oraz kształtowaniem się nowych relacji między partnerami handlowymi. Handel w Polsce to także działalność o dużym nasyceniu konkurencją, ale też silnie oddziałująca na rozwój rynków lokalnych.

W niniejszym raporcie - podobnie jak w poprzednich - podejmujemy różne aspekty rozwoju tej sfery gospodarki, w tym organizacyjne, ekonomiczne i technologiczne.

Struktura raportu nie uległa istotnym zmianom. Poszerzono jedynie jego zakres o wpływ handlu na rozwój rynków lokalnych.

Rok 2007 był kontynuacją procesów koncentracji i integracji przedsiębiorstw handlowych. Ich wynikiem jest porządkowanie i coraz większa przejrzystość struktur podmiotowych w sferze handlu oraz wyłanianie się liderów - operatorów dużych sieci handlowych. Odnotowano dalszy postęp w rozwoju centrów handlowych, które są budowane z coraz bardziej rozszerzonymi funkcjami rekreacyjnymi. Rośnie przy tym poczucie zagrożenia wśród małych firm rodzimych ze strony zagranicznych sieci handlowych, które swoją ekspansję rozszerzyły na mniejsze miasta. W raporcie wiele uwagi poświęcono analizie relacji, jakie zachodzą między uczestnikami kanałów dystrybucji, postrzeganych coraz częściej jako ważne niematerialne źródło budowy pozycji firmy na rynku. Stwierdzono, że pojawiają się symptomy zacieśniania współpracy dostawcy i pośrednika handlowego, co może w dłuższym okresie skutkować wykształcaniem się nowych form konkurowania w kanałach dystrybucji - między łańcuchami dostaw, a nie między poszczególnymi podmiotami.

Materiały, na których podstawie przygotowano raport, pochodzą z różnych źródeł. Są to przede wszystkim dane statystyczne, publikowane przez Główny Urząd Statystyczny (GUS), ujmowane według PKD w sekcji G „Handel i naprawy", wzbogacone materiałami statystycznymi, które GUS przygotował - na zlecenie IBRKK - na podstawie swoich informacji pierwotnych. Dla pogłębienia analizy zmian zachodzących w kanałach dystrybucji, współpracy dostawców i przedsiębiorstw handlowych, procesów integracji rodzimych firm detalicznych i hurtowych, procesów informatyzacji przedsiębiorstw handlowych wykorzystywano materiały empiryczne z badań, które IBRKK przeprowadził w 2007 r. i latach wcześniejszych.

W raporcie wykorzystano również materiały uzyskane przy okazji gromadzenia danych do opracowań statutowych oraz grantów realizowanych przez pracowników Instytutu, a także materiały z różnych opracowań o charakterze eksperckim. Korzystano również z materiałów pozyskanych w trakcie konferencji naukowych oraz z literatury fachowej - krajowej i zagranicznej - prezentującej stan i kierunki rozwoju handlu w Polsce i zagranicą.

Mamy nadzieję, że niniejszy raport okaże się użyteczny zarówno dla przedstawicieli praktyki gospodarczej oraz środowisk akademickich, jak i dla reprezentantów rynków regionalnych i lokalnych oraz wszystkich interesujących się zmianami zachodzącymi w sferze handlu w Polsce.