Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Integracji Europejskiej (ZIE)Unia Europejska.pl (d. Wspólnoty Europejskie)Abstrakty3/2012
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2011
2/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013
5/2013
6/2013
1/2014
2/2014
3/2014
4/2014
5/2014
6/2014
1/2015
2/2015
3/2015
4/2015
5/2015
6/2016
1/2016
2/2016
3/2016
4/2016
5/2016
6/2016
Egzemplarze on-line
Najczęściej cytowane artykuły w czasopiśmie





 

3/2012

Czy europejska inicjatywa obywatelska ożywi debatę publiczną w UE? - Marzenna Błaszczuk-Zawiła
Traktat z Lizbony dał obywatelom Unii Europejskiej możliwość bezpośredniego wpływu na Komisję Europejską, by inicjowała określone akty prawne, a więc prawo podobne do tego, jakim wcześniej dysponowały Rada Unii Europejskiej i Parlament Europejski. Szczegółowe przepisy dotyczące europejskiej inicjatywy obywatelskiej (EIO) zostały określone w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady, które weszło w życie 1 kwietnia 2012 r. EIO jest pierwszym ponadnarodowym narzędziem demokracji bezpośredniej i uczestniczącej. Oczekuje się, że wzmocni demokratyczne podstawy Unii, przybliży ją do obywateli i ożywi debatę publiczną na szczeblu unijnym.
W artykule omówiono procedurę zgłaszania i przeprowadzenia europejskiej inicjatywy obywatelskiej, a także warunki, które musi spełnić, aby mogła przekształcić się w akt prawny. Podjęto też próbę odpowiedzi na pytania o realne szanse odegrania przez nią ważnej roli w kształtowaniu unijnego prawa i pobudzenia obywateli UE do podjęcia debaty publicznej. W konkluzji stwierdzono, że ze względu na znaczną bierność polityczną społeczeństw państw członkowskich UE, niewystarczającą ich wiedzę o UE i jej instytucjach, a także złożoność procedury szanse te są niewielkie.

Pomoc publiczna dla sektora bankowego - działania podjęte przez UE w okresie kryzysu i próba ich oceny - Agnieszka Brewka
Artykuł przedstawia nadzwyczajne działania w odniesieniu do pomocy publicznej podjęte przez Unię Europejską od 1 października 2008 r. do końca 2011 r. w celu ratowania sektora bankowego oraz ocenę tych działań. Przed wybuchem kryzysu w UE nie istniały przepisy czy też wytyczne w zakresie pomocy publicznej, bezpośrednio regulujące pomoc dla banków. W związku z rozprzestrzenianiem się kryzysu finansowego, który zagrażał stabilności systemu finansowego, w latach 2008-2009 Komisja Europejska wprowadziła tymczasowe wytyczne w zakresie możliwości udzielania przez kraje UE pomocy publicznej dla sektora bankowego podczas trwania kryzysu. W kolejnych latach wytyczne te były modyfikowane, a ich ważność dwukrotnie przedłużana.
Ocena działań podjętych na szczeblu UE w zakresie pomocy publicznej dla sektora bankowego została dokonana w kontekście osiągnięcia zakładanych celów, tj. przede wszystkim: zagwarantowania zgodności działań państw członkowskich dotyczących pomocy publicznej z unijnymi przepisami, zapewnienia stabilności finansowej, uniknięcia zniekształcenia konkurencji na rynku wewnętrznym UE, a także zapewnienia w perspektywie długoterminowej konkurencyjnego i sprawnie działającego europejskiego sektora bankowego.
W artykule wykazano, że Komisja Europejska wykazała się dużo większą niż dotychczas elastycznością przy ocenie zgodności działań podejmowanych przez państwa członkowskie z przepisami unijnymi. W wyniku podjętych działań udało się zapobiec upadłości systemowo ważnych instytucji finansowych. Inicjatywy Komisji pozwoliły również skoordynować działania o charakterze pomocy publicznej pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi. Pozostają jednak wątpliwości, czy w wyniku wdrożenia na niespotykaną dotychczas skalę pomocy publicznej w sektorze bankowym nie doszło do zniekształcenia konkurencji na rynku wewnętrznym UE.

Pomoc publiczna państw członkowskich UE w okresie kryzysu gospodarczego w latach 2008-2010 - Adam A. Ambroziak
Kryzys finansowy i gospodarczy lat 2008-2010 sprowokował wiele rządów do podjęcia działań interwencyjnych. W odpowiedzi na pojawiające się oznaki kryzysu gospodarczego na świecie Komisja Europejska dopuściła nieznaczne uelastycznienie warunków udzielania pomocy publicznej. Wzrost wartości pomocy publicznej udzielanej przedsiębiorstwom gospodarki realnej nie był tak duży, jak mogłoby się wydawać, a udział pomocy horyzontalnej w stosunku do sektorowej nawet nieco zwiększył się. Struktura pomocy horyzontalnej nie zmieniła się radykalnie. Zwiększył się udział pomocy regionalnej, w dużym stopniu dzięki funduszom europejskim wspierającym rozwój gospodarczy państw Europy Środkowej i Wschodniej. Jest to więc raczej wynik realizacji programów operacyjnych niż nagła, nieplanowana wcześniej, interwencja antykryzysowa.
Znacznie wzrosły udziały pomocy na badania, rozwój i innowacyjność oraz ochronę środowiska we wsparciu horyzontalnym ogółem. Jest to również zasługą funduszy europejskich, które zostały tak pomyślane, aby wspierać te działania w państwach Europy Środkowej i Wschodniej. Jednak znaczną część pomocy na te cele udzieliły w okresie kryzysu gospodarczego takie państwa jak: Niemcy, Francja, Włochy, Szwecja, Wielka Brytania czy Hiszpania. Wsparcie produkcji ekologicznej i innowacyjnej stanowi pomoc, której efekty zaczęły być zauważalne już po kryzysie gospodarczym. Wówczas wspierane w trakcie dekoniunktury przedsiębiorstwa zaczęły stawać się liderami w oferowaniu nowoczesnych i ekologicznych produktów. Spadek koniunktury został wykorzystany przez przedsiębiorstwa do zmiany programów produkcji oraz do wejścia na rynek z nowymi produktami i usługami. Tego rodzaju działania są optymalne z punktu widzenia efektywności wykorzystywania środków publicznych i interwencji państwa w gospodarkę w okresie dekoniunktury.

Reforma systemu preferencji celnych UE dla krajów rozwijających się - Jan Piotrowski
Komisja Europejska przedstawiła w maju 2011 r. projekt reformy powszechnego systemu preferencji (GSP) oparty na wynikach przeglądu przeprowadzonego w 2010 r. W czerwcu 2012 r. Parlament Europejski zaakceptował wniosek ustawodawczy Komisji. Główna zmiana w systemie GSP sprowadza się do ograniczenia liczby krajów rozwijających się uprawnionych do korzystania z preferencji handlowych. Z listy potencjalnych beneficjentów wyłączono kraje, które osiągnęły wysoki lub średnio-wysoki poziom dochodu na 1 mieszkańca (m.in.: Arabia Saudyjska, Katar, Kuwejt, Oman i Rosja,) oraz kraje, które dokonały skutecznie przejścia z systemu gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej. Od 2014 r., kiedy nowa regulacja wejdzie w życie, lista krajów beneficjentów będzie zmniejszona ze 176 obecnie do 89. System preferencji nadal będzie składał się z trzech różnych schematów preferencji, preferencji powszechnych (GSP), dodatkowych preferencji skierowanych do krajów, które ratyfikują i wdrożą międzynarodowe konwencje na rzecz zrównoważonego rozwoju i dobrego rządzenia (GSP+) oraz preferencji w postaci swobodnego dostępu do rynku UE dla wszystkich towarów z wyjątkiem broni pochodzących z krajów najmniej rozwiniętych (EBA). Mniej istotne zmiany regulacji GSP dotyczą progów uruchamiających procedurę wyłączenia produktów z preferencji oraz stosowania środków ochronnych. Dodatkowo, Komisja otrzymała większe uprawnienia do nadzorowania i modyfikowania zasad funkcjonowania nowego systemu preferencji handlowych dla krajów rozwijających się.