Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Konsumpcji (ZK)Konsumpcja i RozwójAbstrakty1/2012
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wskazówki dla Autorów artykułów
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Spis treści numerów
Abstrakty
4/2014
3/2014
2/2014
1/2014
2/2013
1/2013
2/2012
1/2012
1/2011
Numery archiwalne
English





 

1/2012

ADAM GLAPIŃSKI
SGH - Warszawa
Schumpeterowska teoria przedsiębiorcy, czyli skąd się bierze pies

Streszczenie
W ujęciu Schumpetera rozwój gospodarczy następuje nie pod wpływem zmian przychodzących z zewnątrz, ale od wewnątrz, z własnej inicjatywy życia ekonomicznego. Zdefiniował on kapitalizm jako dynamiczny system, który w niekończącym się procesie innowacji zmienia ustawicznie swe metody produkcji oraz strukturę konsumpcji. Jest to wieczny wicher kreatywnej destrukcji (eternal gale of creative destruction). Autorami tych innowacji są szczególni ludzie o specyficznych cechach - przedsiębiorcy (entrepreneurs). Bycie przedsiębiorcą jest funkcją specjalną, przywilejem wąskiej grupy ludzi, którzy posiadają wyższe od normalnych zalety umysłu i woli. Ich postępowanie może wpływać na historię społeczną i kształtować nowe modele życia, nowe systemy wartości.

Słowa kluczowe: dynamika gospodarcza, innowacja, przedsiębiorca, kapitalizm, kreatywna destrukcja

Kody JEL: B31, B53, D21, E20, O31

Summary
In the Schumpeter's terms, the economic development takes place not under influence of changes coming from outside but from inside, on the economic life's own initiative. He has defined capitalism as a dynamic system, which, in an endless process of innovations, has been continuously changing methods of production and pattern of consumption. This is an eternal gale of creative destruction. Authors of those innovations are specific people with specific features - entrepreneurs. Being an entrepreneur is a special function, a privilege of a narrow group of people who have got higher than normal values of mind and will. Their conduct may affect the social history and shape new models of life, new systems of values.

Key words: economic dynamics, innovation, entrepreneur, capitalism, creative destruction

JEL codes: B31, B53, D21, E20, O31


 

KRYSTYNA ŚWIETLIK
IERiGŻ-PIB - Warszawa
Konsumpcja jako czynnik wzrostu PKB w Polsce

Streszczenie
PKB w rachunkach narodowych jest sumarycznym ujęciem spożycia (indywidualnego oraz zbiorowego) i akumulacji brutto. Zaburzenia na światowych rynkach finansowych zapoczątkowane w połowie 2008 r., globalna recesja i kryzys zadłużeniowy państw strefy euro doprowadziły do znacznego osłabienia aktywności gospodarki światowej, co nie pozostało bez wpływu na gospodarkę polską. Relatywnie wysokie tempo wzrostu popytu konsumpcyjnego w Polsce, pomimo spowolnienia gospodarczego, osłabiło działanie niekorzystnych czynników związanych z kryzysem gospodarczym i przełożyło się na dodatnie, wyższe od średnich w Unii Europejskiej, wskaźniki dynamiki PKB. Silny popyt wewnętrzny i konsumpcja prywatna są mocnymi stronami polskiej gospodarki, przyczyniającymi się do zachowania wzrostu gospodarczego, nawet w obliczu niekorzystnych warunków na rynkach międzynarodowych.

Słowa kluczowe: PKB, popyt krajowy, spożycie indywidualne, spożycie zbiorowe, akumulacja, kryzys zadłużeniowy, recesja

Kody JEL: D11, E01, E21

Summary
GDP in the national accounts is a summary expression of consumption (individual and collective) and gross accumulation. Turbulences in the global financial markets originated in the mid-2008, the global recession and debt crisis of the Eurozone countries have led to a significant weakening of activity of the global economy what has also its effect or the Polish economy. The relatively high rate of growth of consumer demand in Poland, despite the economic downturn, has weakened action of unfavourable factors connected with the economic crisis and has been translated into positive, higher than the average in the European Union, indicators of the GDP dynamics. The strong internal demand and private consumption are strengths of the Polish economy facilitating retention of the economic growth, even in the face of unfavourable conditions in the international markets.

Key words: GDP, domestic demand, individual consumption, collective consumption, accumulation, debt crisis, recession

JEL codes: D11, E01, E21


BOGDAN MRÓZ
SGH - Warszawa
Konsumenci i gospodarstwa domowe na nieformalnym rynku pracy w Polsce

Streszczenie
Okres transformacji systemowej sprzyjał pojawieniu się nowych form uzyskiwania nierejestrowanych dochodów. Inwencja i pomysłowość Polaków zaowocowały rozwojem różnych form i odmian gospodarki w „cieniu", wśród których szczególne znaczenie ma uzyskiwanie nierejestrowanych dochodów na nieformalnym rynku pracy.
Wiele gospodarstw domowych nie byłoby w stanie utrzymać się bez dochodów pochodzących z pracy w szarej strefie. Nieformalne zarobkowanie, dostarczające dodatkowego zastrzyku gotówki uzupełniającej domowy budżet, stanowi swego rodzaju „bufor recesyjny" i pozwala części gospodarstw domowych przetrwać okres spowolnienia gospodarczego. W artykule przedstawione zostały główne formy aktywności polskich konsumentów i gospodarstw domowych na nieformalnym rynku pracy na podstawie najnowszych wyników badań GUS dotyczących pracy nierejestrowanej oraz wyników własnych badań autora przeprowadzonych w sierpniu 2011 r.

Słowa kluczowe: szara strefa, praca nierejestrowana, nieformalny rynek pracy, konsument, gospodarstwo domowe

Kody JEL: E26, J23, J24, O17

Summary
The period of system transformation was conducive to occurrence of new forms of receiving undeclared incomes. Poles' inventiveness and ingenuity have yielded development of various forms and versions of the economy "in shadow", among which of a particular importance is achievement of undeclared incomes in the informal labour market.
Many households could not be able to exist without incomes originating from work in the grey market. Informal earning money, delivering an additional injection of cash supplying the household's budget is a specific "recessionary buffer" and allows a part of households for survival in the period of economic downturn. In his article, the author presents the main forms of activity of Polish consumers and households in the informal labour market based on the recent findings of the Central Statistical Office on undeclared work and results of the author's own surveys conducted in August 2011.

Key words: grey market, undeclared work, informal labour market, consumer, household

JEL codes: E26, J23, J24, O17


EWA KIEŻEL
SŁAWOMIR SMYCZEK

Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
Zachowania kobiet na rynku usług finansowych - nowe zjawiska, tendencje

Streszczenie
Celem artykułu jest identyfikacja nowych trendów w zachowaniach kobiet na rynku usług finansowych. Na podstawie badań przeprowadzonych metodą wywiadu bezpośredniego wśród menadżerów pracujących w instytucjach finansowych scharakteryzowano takie nowe zjawiska w zachowaniach kobiet na rynku usług finansowych jak: globalizacja, dekonsumpcja, tendencje ekologiczne, wirtualizacja zachowań czy też prosumpcja. Na podstawie badań można stwierdzić, że kobiety stanowią ważny i perspektywiczny segment konsumentów na rynku usług finansowych.

Słowa kluczowe: Segmentacja, kobiety, rynek usług finansowych, zachowania rynkowe, nowe trendy

Kody JEL: D11, D14, G21

Summary
The objective of the article is to identify new trends in women's behaviour in the market for financial services. Based on the surveys carried out by the method of face-to-face interview among managers working in financial institutions, there are described such new phenomena in women's behaviour in the market for financial services as globalisation, deconsumption, ecologic tendencies, virtualisation of behaviour or prosumption. Based on the surveys, one may state that women constitute an important and perspective segment of consumers in the market for financial services.

Key words: segmentation, women, market for financial services, market behaviour, new trends

JEL codes: D11, D14, G21


FELICJAN BYLOK
Politechnika Częstochowska
Orientacja na przyjemność w zachowaniach konsumentów

Streszczenie
Artykuł poświęcony jest prezentacji rozwoju orientacji na przyjemność w konsumpcji i konsekwencjom tego rozwoju dla marketingu. Główny przedmiot rozważań stanowi konsumpcja przyjemności. W opracowaniu poddano analizie zmiany wartości konsumpcyjnych w kierunku orientacji na przyjemność. Przedstawiono przesłanki kształtowania się tej orientacji w konsumpcji. Skupiono się na opisie cech charakteryzujących konsumenta przyjemności i wzorów jego zachowań w sferze konsumpcji. W celu opisu specyfiki konsumenta przyjemności przedstawiono wyniki badań nad zachowaniami konsumpcyjnymi ukierunkowanymi na zaspokojenie potrzeby przyjemności. Wskazano na wyzwania stojące przed marketingiem w związku ze wzrostem trendu na poszukiwanie przyjemności i przygody w sferze konsumpcji.

Słowa kluczowe: konsumpcja, zachowania konsumpcyjne, orientacja na przyjemność, marketing

Kody JEL: D10, D12, D83, M31

Summary
The article is devoted to presentation of development of the orientation towards a pleasure in consumption and consequences for marketing. The main subject of deliberations is consumption of pleasure. In his study, the author analyses the changes in consumption values towards the orientation on a pleasure. He presents the premises of formation of that orientation in consumption, focusing on the description of features characterising the consumer of pleasure and patterns of their behaviour in the sphere of consumption. In order to describe the specificity of the consumer of pleasure he presents the findings of surveys on consumer behaviour aimed at satisfaction of the need for pleasure. He also points out to challenges faced by marketing due to the growth of the trend to seek after a pleasure and adventure in the sphere of consumption.

Key words: consumption, consumer behaviour, orientation towards a pleasure, marketing

JEL codes: D10, D12, D83, M31


IRENA OZIMEK
SGGW - Warszawa
Ochrona konsumentów na rynku żywności - wybrane aspekty

Streszczenie
Artykuł poświęcono prezentacji wybranych aspektów ochrony konsumentów na rynku żywności. Pokazano w nim, że dla zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów na rynku żywności, w kontekście zmieniających się regulacji prawnych i pojawiania się nowych zagrożeń na tym rynku, nie wystarczy wyłącznie edukacja konsumentów, ważna jest również ustawiczna edukacja wszystkich uczestników łańcucha żywnościowego, w tym zarówno konsumentów, jak i producentów oraz dystrybutorów żywności.

Słowa kluczowe: ochrona konsumentów, konsument żywności, rynek żywności, prawa konsumentów

Kody JEL: D14, D18, R66

Summary
The article deals with presentation of the selected aspects of consumer protection in the market for foods. To ensure a high level of consumer protection in the market for foods, in the context of ever changing legal regulations and emergence of new threats in this market for foods, it is not sufficient exclusively consumer education, but important is also a continuous education of all the participants on the food chain, both consumers and producers and distributors of foods.

Key words: consumer protection, food consumer, market for foods, consumers' rights

JEL codes: D14, D18, R66


Nataliya Chukhray
Lviv Polytechnik National University (Ukraine)
Marketing Strategies for Overcoming Consumer Resistance to Innovations

Summary
An introduction of a new product to the market usually needs modelling consumer behaviour and consumer reaction to this product as well as developing marketing strategies that would contribute to this introduction. The present article deals with investigating the causes of slow consumer acceptance of innovation; systematization and determining the main features concerning new marketing approaches to overcoming consumer resistance to the use of a new product and its functional applications; discussing marketing strategies for decreasing fears in decisions related to the new product purchase. Such strategies might be helpful when solving the problem of rejecting the innovation and increasing the possibility of its success.

Key words: innovation, consumer resistance, modelling consumer behaviour, marketing strategy, consumer acceptance of innovation

JEL codes: M30, M31, M37, O31

Streszczenie
Wprowadzenie nowego produktu na rynek na ogół wymaga modelowania zachowania i reakcji konsumenta na ten produkt, jak również opracowania strategii marketingowych, które by się przyczyniały do tego wprowadzenia. Artykuł poświęcony jest badaniu przyczyn powolnej akceptacji innowacji przez konsumentów; systematyzacji i określaniu głównych cech dotyczących nowych podejść marketingowych do przezwyciężenia oporu konsumentów przed korzystaniem z nowego produktu
i z jego zastosowań funkcjonalnych; omówieniu strategii marketingowych dla zmniejszenia obaw w decyzjach odnoszących się do zakupu nowego produktu. Strategie takie mogłyby się okazać pomocne w rozwiązaniu problemu odrzucenia innowacji
i zwiększeniu możliwości jego sukcesu.

Słowa kluczowe: innowacje, opór konsumentów, modelowanie zachowań konsumentów, strategia marketingowa, akceptacja innowacji przez konsumentów

Kody JEL: M30, M31, M37, O31


DOROTA SZEPIENIEC-PUCHALSKA
IBRKK - Warszawa
Polscy konsumenci w obliczu megatrendów w konsumpcji

Streszczenie
Pod wpływem postępującej globalizacji procesów społecznych i gospodarczych następują przeobrażenia w zachowaniach konsumentów. Najwyraźniejsze i największe z nich określane są mianem megatrendów czyli kierunków długoterminowych i trwałych przemian. Globalne trendy i nowe zjawiska w konsumpcji znajdują odzwierciedlenie także w zachowaniach polskich konsumentów, co potwierdzają wyniki badań przeprowadzonych przez IBRKK. Zachowania i postawy respondentów przypisano do sześciu podstawowych megatrendów w konsumpcji, które scharakteryzowano, a następnie dokonano analizy powszechności ich występowania w Polsce oraz w różnych grupach konsumentów. Zachowania konsumpcyjne polskich konsumentów nie odbiegają od zachowań konsumentów w krajach wysoko rozwiniętych, aczkolwiek popularność poszczególnych trendów jest zróżnicowana i w dużej mierze uzależniona od cech społeczno-demograficznych (w szczególności wykształcenia, miejsca zamieszkania i sytuacji dochodowej), ale także przyzwyczajeń i nawyków. Obserwowane przeobrażenia wskazują i wyznaczają kierunek dalszych długoterminowych i trwałych zmian w zachowaniach konsumentów w Polsce.

Słowa kluczowe: globalizacja, megatrendy w konsumpcji, zachowania polskich konsumentów

Kody JEL: D12, D14, D46, D83

Summary
Under influence of the advancing globalisation of the social and economic processes, there take place developments in consumers' behaviour. The most apparent and the greatest of them are labelled as megatrends, or the directions of long-term and sustainable developments. The global trends and new phenomena in consumption are also reflected in Polish consumers' behaviour what is evidenced by the findings of research carried out by IBRKK. Respondents' behaviour and attitudes were assigned to the six basic megatrends in consumption, which were characterised, and then there was analysed how common was their occurrence in Poland and in various groups of consumers. Polish consumers' consumption behaviour does not differ from that of consumers in advanced countries, though popularity of individual trends is different and, to a great degree, depends on the socio-demographic features (particularly education, residence and income situation), but also on customs and habits. The observed developments point out to and determine the direction of further long-term and sustainable changes in consumers' behaviour in Poland.

Key words: globalisation, megatrends in consumption, Polish consumers' behaviour

JEL codes: D12, D14, D46, D83


MAŁGORZATA RADZIUKIEWICZ
IBRKK - Warszawa
Zmiany sytuacji dochodowej a wydatki na usługi w polskich gospodarstwach domowych

Streszczenie
Serwicyzacja konsumpcji wyznacza nie tylko standard życia, ale także poziom i nowoczesność konsumpcji, dlatego w artykule przedstawiono analizę struktury oraz zmian i tendencji w wydatkach na realizację usług gospodarstw domowych w zależności od ich sytuacji dochodowej w latach 2005-2010.
Poziom i strukturę rzeczywistej konsumpcji usług oceniono za pomocą wartościowych mierników spożycia - nakładów (wydatków dochodowych) ponoszonych przez gospodarstwa domowe. W pomiarach konsumpcji zastosowano mierniki struktury (udział w określonej całości) i mierniki agregatowe (średnie wielkości konsumpcji dóbr i usług na osobę wyrażone w wartościach pieniężnych). Te ostatnie pozwoliły na porównanie konsumpcji usług w poszczególnych grupach (dochodowych) kwintylowych gospodarstw. Ze względu na porównania w czasie sytuacji dochodowej gospodarstw uwzględniono w niej siłę nabywczą pieniądza. Do uchwycenia zmian, jakie dokonały się w poszczególnych latach w poziomie spożycia określonych usług oraz w poziomie dochodów gospodarstw domowych, zastosowano mierniki dynamiki (wskaźniki wzrostu).

Słowa kluczowe: sytuacja dochodowa, wydatki na usługi konsumpcyjne, serwicyzacja konsumpcji, hierarchizacja konsumpcji usług

Kody JEL: D14, L80, L81, P36

Summary
Consumption servicisation determines not only the living standard but also the level and up-to-datedness of consumption. Therefore, in her article, the author presents an analysis of the structure as well as changes and trends in expenses on implementation of households' services depending on their income situation in the period of 2005-2010.
The level and pattern of real service consumption is assessed with the help of value-related measures of consumption - outlays (income expenses) incurred by households. In consumption measurements, there are applied the pattern measures (share in a definite complex) and aggregate measures (mean per capita volumes of consumption of goods and services expressed in money terms). The latter allowed for comparison of service consumption in particular quintile (income) groups of households. Due to comparisons over time of the households' income situation, there is taken into account the purchasing power of money. To grasp the changes taken place in particular years in the level of consumption of definite services and in the level of households' incomes there were applied the measures of dynamics (growth indicators).

Key words: income situation, consumer service expenditure, consumption servicisation, service consumption prioritising

JEL codes: D14, L80, L81, P36


ROBERT WOLNY
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach
Polski e-konsument na rynku usług

Streszczenie
Internet stał się codziennością w działalności przedsiębiorstw, administracji publicznej, instytucji rynkowych i gospodarstw domowych. Wiek XXI to wiek społeczeństwa informacyjnego i narodzin e-konsumenta, dla którego przestrzeń Internetu stała się miejscem pracy, spędzania wolnego czasu, nawiązywania kontaktów i robienia zakupów. To właśnie dokonywanie zakupów w Internecie w największym stopniu warunkuje bycie e-konsumentem. Artykuł przedstawia wyniki badań dotyczące zachowań polskich e-konsumentów na rynku usług. Badania zostały przeprowadzone techniką ankiety on-line na próbie 1350 polskich e-konsumentów w 2010 roku (w ramach grantu finansowanego przez MNiSW). Badaniem objęto usługi bankowe, edukacyjne, turystyczne, ubezpieczeniowe oraz bilety, pozwalające korzystać z usług transportowych i w zakresie kultury.

Słowa kluczowe: e-konsument, usługi, zachowania nabywcze

Kody JEL: D12, L81, L83, L86

Summary
Internet has become an everyday in activities of enterprises, public administration, market institutions and households. The 21st century is a century of the information society and birth of e-consumer, for whom the Internet space has become a workplace, leisure, contact establishment and shopping. It is shopping on Internet that conditions to the greatest degree being an e-consumer. The article presents the results of research on Polish e-consumers' behaviour in the market for services. The research was carried out by the online survey technique on the sample of 1350 Polish e-consumers in 2010 (within the framework of grant financed by the Ministry of Science and Higher Education). The research covered the banking, educational, touristic, insurance services and the tickets allowing the use of transport services and those related to culture.

Key words: e-consumer, services, purchasing behaviour

JEL codes: D12, L81, L83, L86


BOGDAN SOJKIN, TOMASZ OLEJNICZAK
Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
Innowacyjność produktowa przedsiębiorstw na rynku artykułów żywnościowych

Streszczenie
Rynek produktów żywnościowych to miejsce gruntownych przemian, które z jednej strony dostrzegane są w zachowaniach konsumentów odzwierciedlonych przez: wyraźną stabilizację poziomu spożycia wielu podstawowych artykułów, wzrost spożycia nowych kategorii produktów (żywność wygodna czy funkcjonalna) oraz wyraźny trend wzrostu znaczenia jakości spożywanych produktów żywnościowych. Z drugiej strony przemiany uwidoczniły się w innowacyjności produktowej i marketingowej uczestników strony podażowej rynku w formie rozszerzenia i pogłębienia oferty rynkowej adresowanej do różnych grup konsumentów oraz dynamicznego rozwoju różnych form dystrybucji. W rezultacie celem jest nie tylko zaspokojenie bieżących oczekiwań i potrzeb żywnościowych uczestników rynku, ale również poszukiwanie nowych możliwości i perspektyw rozwoju rynku i aktywności jego uczestników.

Słowa kluczowe: Innowacja produktowa, proces wprowadzania innowacji produktowych, rodzaje nowości produktowych, determinanty wprowadzania produktu

Kody JEL: D12, D41, E66, 031

Summary
The market for food products is a place of radical changes, which, on the one hand, can be seen in consumer's behaviour reflected by a clear stabilisation of the level of consumption of many basic articles, growth of consumption of new categories of products (convenient or functional foods) and a clear trend of growth of the importance of quality of food products being consumed. On the other hand, the changes are seen in product and marketing innovativeness of participants of the supply side of the market in the form of extension and deepening of the market offer addressed to various groups of consumers and the dynamic development of various forms of distribution. In result, the objective is not only satisfaction of the current food expectations and needs of the market players but also seek for new opportunities and perspectives of development of the market and activity of its players.

Key words: product innovation, process of introduction of product innovation, types of product novelties, product introduction determinants

JEL codes: D12, D41, E66, 031