Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Integracji Europejskiej (ZIE)Unia Europejska.pl (d. Wspólnoty Europejskie)Abstrakty6/2013
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2011
2/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013
5/2013
6/2013
1/2014
2/2014
3/2014
4/2014
5/2014
6/2014
1/2015
2/2015
3/2015
4/2015
5/2015
6/2016
1/2016
2/2016
3/2016
4/2016
5/2016
6/2016
Egzemplarze on-line
Najczęściej cytowane artykuły w czasopiśmie





 

6/2013

Eksport krajów Europy Środkowej

Wojciech Mroczek

W ostatnich dwóch dekadach w krajach Europy Środkowej nastąpił spektakularny wzrost obrotów handlu zagranicznego pod wpływem integracji z Unią Europejską oraz towarzyszącej jej wzrostowi aktywności korporacji międzynarodowych.
Największy wpływ na kształt struktury eksportu miało przesunięcie na dużą skalę procesów produkcji, któremu sprzyjały niższe koszty produkcji oraz bezpośrednie sąsiedztwo największych rynków europejskich. Ekspansja korporacji międzynarodowych spowodowała silne przyspieszenie obrotów handlowych w Europie Środkowej i wzrost udziału regionu w handlu światowym. Dynamika eksportu krajów Europy Środkowej niewiele ustępowała w tym okresie (zwłaszcza do czasu światowego kryzysu w 2008 r.) dynamice chińskiego eksportu.
Pod wpływem rosnącego znaczenia międzynarodowych korporacji zmienił się model eksportu oparty na przewagach komparatywnych w grupach o wysokim stopniu pracochłonności i surowcochłonnych. W coraz większym stopniu struktura eksportu upodabniała się do struktury eksportu gospodarek Europy Zachodniej. W rezultacie kraje Europy Środkowej w dużym stopniu stały się producentem tańszych odpowiedników produktów wytwarzanych w krajach Europy Zachodniej. Międzynarodowe korporacje utworzyły w regionie własne sieci podaży, co prowadziło do zmian w strukturze geograficznej handlu. głównie w kierunku zwiększenia się znaczenia handlu pomiędzy krajami Europy Środkowej. Jednak pomimo rosnącej roli korporacji w eksporcie, udział rynków odległych geograficznie kształtuje się od połowy lat 90. na niemal niezmienionym niskim poziomie.
Słowa kluczowe: handel międzynarodowy, nowe państwa członkowskie, Unia Europejska.
Kody JEL: F14, F23, F62.

Czy koniec recesji gospodarczej w UE?

Jan Piotrowski

Gospodarka UE, po sześciu kolejnych kwartałach stagnacji, w drugim kwartale 2013 r. wykazała wzrost w porównaniu z poprzednim kwartałem. Jednakże w ujęciu rocznym PKB UE w 2013 r. pozostał niezmieniony. Komisja Europejska ogłosiła niedawno prognozę przewidującą wzrost PKB UE o 1,5% w 2014 r. Ożywienie przyspieszy w 2014 r. i będzie pobudzane głównie popytem wewnętrznym, a w mniejszym stopniu popytem zewnętrznym, jak to miało miejsce dotychczas. Sytuacja ta jest wynikiem osłabienia wzrostu w niektórych krajach rozwijających się, jak Indie, Indonezja, Meksyk, Rosja i Chiny oraz aprecjacji euro, która pogarsza konkurencyjność eksportu z UE. Proces ożywienia gospodarki całej UE skrywa jednak duże różnice tempa wzrostu krajów członkowskich. Większość krajów UE wykazała wzrost już w 2013 r. Jednakże w Grecji, Hiszpanii, Holandii, Portugalii, Włoszech, Finlandii i Czechach dodatnia zmiana dochodu nastąpi dopiero w 2014 r. Bezrobocie pozostaje nadal poważnym problemem, a udział osób bez pracy jest szczególnie wysoki w Grecji, Hiszpanii, Portugalii, Włoszech i Francji. Komisja Europejska jest świadoma, że ożywienie jest jeszcze słabe, a utrzymujące się ryzyka finansowe, ekonomiczne i polityczne mogą zaburzyć ten proces.
Słowa kluczowe: recesja gospodarcza, ożywienie gospodarcze, wzrost gospodarczy, fragmentaryzacja rynków finansowych.
Kody JEL: E20, F17, F40.

Zmiana warunków funkcjonowania przedsiębiorstw na rynku energii elektrycznej UE

Dariusz Michalski

Sytuację na europejskim rynku energii elektrycznej można już określić słowem rewolucja. Strategie przygotowane całkiem niedawno przez koncerny elektroenergetyczne bardzo szybko się zdezaktualizowały, co niestety oznacza zamrożenie znacznej wartości kapitału w inwestycjach, które już dziś przynoszą straty. Chociaż wcześniejsze prognozy przewidywały zastąpienie węgla przez gaz w roli głównego paliwa w elektrowniach, to jednak niskie ceny praw do emisji dwutlenku węgla (EUA) oraz gwałtowny wzrost mocy produkcyjnych w elektrowniach wiatrowych i słonecznych całkowicie je podważyły. Stąd wyzwanie, przed którym stoją koncerny elektroenergetyczne: przeorientowanie strategii w sposób zapewniający rentowne funkcjonowanie w nowych warunkach i zabezpieczenie wyników przed gwałtownie wzrastającym ryzykiem. Autor przedstawia hipotezy odnośnie do rozwoju rynku energii elektrycznej oraz wyzwania stojące przed jego uczestnikami.
Słowa kluczowe: rynek energii elektrycznej, Unia Europejska, odnawialne źródła energii, strategia, ryzyko.
Kody JEL: A11, D4, D8, D81, G14.

Oznaczanie pochodzenia produktów etykietą „made in" - czy będzie obowiązkowe w UE?

Stefan Kaszczak

W Unii Europejskiej nie istnieją obecnie akty prawne ani jednolite praktyki regulujące problematykę oznaczania produktów przemysłowych etykietą „made in" („wyprodukowano w"), czyli kraju pochodzenia. Jedynie w niektórych państwach członkowskich producenci mogą dobrowolnie używać takich oznaczeń, przy czym zasady te różnią się między sobą. Stawia to Unię Europejską w niekorzystnym położeniu wobec jej głównych partnerów handlowych, m.in. USA, Chin, Japonii, Kanady czy Brazylii, którzy wprowadzili już obowiązek stosowania takich etykiet i wymagają tego również na produktach pochodzących z państw członkowskich UE. Znak „made in" wprowadzono 125 lat temu, a więc jeszcze w XIX wieku, w wyniku przyjęcia w 1887 r. brytyjskiej Ustawy o znakach handlowych (Merchandise Marks Act). Towary zaczęły być specjalnie znakowane.
Przedstawione w lutym 2013 r., w pakiecie dotyczącym bezpieczeństwa produktów i nadzoru rynku, rozporządzenie PE i Rady, obejmujące m.in. oznaczanie produktów etykietą „made in", ma zrównać prawa i obowiązki producentów i eksporterów unijnych oraz ich zagranicznych partnerów handlowych. Nowe przepisy mają poprawić także sytuację unijnych konsumentów. Projektowane rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych reguluje także oznaczanie kraju pochodzenia nieżywnościowych produktów wytwarzanych i towarów importowanych na rynek unijny. Do określenia kraju pochodzenia produktów mają być stosowane reguły niepreferencyjnego pochodzenia zawarte we Wspólnotowym kodeksie celnym. Komisja Europejska oczekuje, że rozporządzenie wejdzie w życie w 2015 r. W artykule przestawiono opinie zainteresowanych stron (m.in. przedstawicieli producentów) w sprawie skutków ekonomicznych nowego rozwiązania.
Słowa kluczowe: oznaczanie towarów, jednolity rynek, pochodzenie produktów.
Kody JEL: F15, K32, L66.

Ocena wykorzystania preferencji celnych w przywozie do Unii Europejskiej

Łukasz Ambroziak

Unia Europejska stosuje rozbudowany system preferencji handlowych w imporcie z różnych grup krajów. Obejmuje on większość partnerów handlowych UE. Handel na warunkach klauzuli najwyższego uprzywilejowania (KNU) odbywa się tylko z kilkoma krajami. W artykule oceniono wykorzystanie preferencji celnych (jednostronnych i wzajemnych) w przywozie towarów do UE. Z przeprowadzonej na podstawie danych Eurostat-Comext analizy wynikało, że w 2012 roku blisko 2/3 zewnętrznego importu UE i Polski odbywało się po zerowych stawkach celnych KNU. Import na warunkach preferencyjnych stanowił około 14% całkowitego przywozu UE i nieco ponad 11% przywozu Polski. Głównymi beneficjentami unijnego systemu preferencji (w UE i Polsce) były kraje objęte ogólnym schematem GSP (m.in. Rosja i Indie), kraje tworzące strefy wolnego handlu z UE (m.in. Szwajcaria, RPA i Meksyk), kraje posiadające unię celną z UE (m.in. Turcja), kraje EuroMed, EOG, Korea Płd. oraz kraje najmniej rozwinięte (m.in. Bangladesz). Wejście w życie umów o wolnym handlu z krajami, które dotychczas handlowały z UE na zasadzie KNU, zwiększy wartość preferencyjnych dostaw na rynek Unii. Natomiast wyeliminowanie od 2014 r. z listy beneficjentów systemu GSP dwudziestu krajów o wysokim i średniowysokim poziomie dochodu (w tym Rosji, Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratów Arabskich) będzie działało w przeciwnym kierunku.
Słowa kluczowe: Unia Europejska, system preferencji handlowych, liberalizacja handlu.
Kody JEL: F10, F15.