Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Integracji Europejskiej (ZIE)Unia Europejska.pl (d. Wspólnoty Europejskie)Abstrakty2/2014
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2011
2/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013
5/2013
6/2013
1/2014
2/2014
3/2014
4/2014
5/2014
6/2014
1/2015
2/2015
3/2015
4/2015
5/2015
6/2016
1/2016
2/2016
3/2016
4/2016
5/2016
6/2016
Egzemplarze on-line
Najczęściej cytowane artykuły w czasopiśmie





 

2/2014

Chiny - światowe centrum offshoringu

Wojciech Mroczek

Chiny są największym na świecie eksporterem towarów i drugim największym po Stanach Zjednoczonych importerem. Wysoka dynamika chińskiego eksportu obserwowana od początku poprzedniej dekady, jak i jego rosnąca importochłonność wynikają z faktu, że Chiny po przystąpieniu do WTO (koniec 2001 r.) budowały swoją pozycję w gospodarce globalnej jako światowe centrum offshoringu. Korporacje międzynarodowe, dążąc do zwiększenia konkurencyjności i obniżenia kosztów produkcji, skoncentrowały w Chinach znaczną część procesów produkcyjnych. W efekcie (według danych Trade in Value Added, TiVA) w 2009 r. Chiny były największym „pośrednikiem" w handlu wartością dodaną, obejmując prawie 13% światowego importu zagranicznej wartości dodanej wykorzystywanej w produkcji eksportowej. Duże różnice w strukturze importu i eksportu Chin zarówno według kategorii ekonomicznych, jak i według wartości dodanej wskazują, że kraj ten w dużym stopniu jest podwykonawcą oraz przeważnie ostatnim etapem w procesie produkcji (wskazuje na to duży udział w eksporcie dóbr gotowych).
W artykule analizowane są skutki pełnienia przez Chiny roli światowego centrum offshoringu dla gospodarki światowej, a więc niezwykle dynamiczny rozwój branży elektronicznej, wzrost cen światowych cen surowców wywołany rosnącym popytem ze strony chińskiej gospodarki i w konsekwencji wzrost wydatków na inwestycje i badania.
Słowa kluczowe: Chiny, offshoring, globalna gospodarka, fragmentaryzacja produkcji.
Kody JEL: F14, F62.


Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w państwach UE w 2012 roku - napływ i zasoby

Katarzyna Bąkowska

W roku 2012 wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) w państwach Unii Europejskiej zmniejszyła się o ponad 41% w porównaniu z rokiem 2011. Był to poziom najniższy od 2004 r. i aż o 70% niższy niż w rekordowym 2007 roku. W rezultacie udział UE w światowym napływie BIZ spadł do 19%.
W artykule przedstawiono główne źródła danych statystycznych o bezpośrednich inwestycjach zagranicznych (BIZ) oraz problemy metodologiczne i interpretacyjne z nimi związane. Następnie zaprezentowano zmiany wielkości napływu BIZ do państw członkowskich UE-27 w latach 2004-2012. Bardziej szczegółowo przedstawiono ich zmiany w 2012 r., w tym również inwestycji typu greenfield oraz transakcji fuzji i przejęć transgranicznych - M&As. Ponadto przedstawiono listę największych transakcji M&As z udziałem firm z państw UE jako podmiotów nabywanych, a także głównych odbiorców inwestycji bezpośrednich w UE ze względu na stan zobowiązań z tytułu BIZ na koniec 2012 r.
W podsumowaniu zwrócono uwagę, iż wzrost gospodarczy w państwach członkowskich UE w kolejnych latach będzie warunkowany dalszymi reformami na szczeblu unijnym i krajowym. Zmiany te powinny prowadzić do poprawy klimatu inwestycyjnego (m.in. w wyniku obniżenia inflacji i ustabilizowania rynku pracy). Jednak na podstawie dostępnych statystyk praktycznie niemożliwe będzie/jest określenie skali napływu inwestycji mających realny wpływ na gospodarkę państw unijnych.
Słowa kluczowe: statystyka bilansu płatniczego, fuzje i przejęcia, inwestycje greenfield, kapitał w tranzycie, podmioty specjalnego przeznaczenia.
Kody JEL: F21, F23, O16.


Dziesięć lat w Unii Europejskiej: Węgry na tle pozostałych krajów wyszehradzkich

Krisztina Vida

W artykule przedstawiono przemiany gospodarcze na Węgrzech w pierwszej dekadzie ich członkostwa w UE. Krótko scharakteryzowano kilka ważnych wskaźników, jak zakres dostosowania ustawodawstwa i zintegrowania instytucji, wzrost gospodarczy i tempo doganiania, poziom konkurencyjności, stopień wykorzystania funduszy unijnych, zmiany w finansach publicznych i polityce monetarnej, dokonano tego na tle analogicznych wskaźników dla Polski, Czech i Słowacji. Głównym celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy w okresie członkostwa w UE kraje Grupy Wyszehradzkiej (V4) zmniejszyły dystans do średniej unijnej oraz między sobą, czy było wręcz odwrotnie. Z danych wynika, że od przystąpienia do UE do czasu kryzysu Węgry były „czarną owcą" wśród krajów wyszehradzkich pod względem większości analizowanych wskaźników. Nie były one więc w stanie wykorzystać możliwości wynikających z członkostwa tak dobrze jak inni członkowie analizowanej grupy. Jednak w ostatnich latach sytuacja na Węgrzech stopniowo poprawiała się i większość analizowanych wskaźników zbliżyła się do poziomu grupy V4 oraz unijnych średnich i wielkości referencyjnych. Na podstawie analizy głównych tendencji obserwowanych w latach 2004-2014 i po uwzględnieniu prognoz i przewidywań, można wyciągnąć ogólny wniosek, że w ciągu pierwszych dziesięciu lat członkostwa w Unii - mimo pewnych różnic w rozwoju gospodarczym i negatywnych skutków kryzysu - następowała stopniowa i zauważalna konwergencja między państwami wyszehradzkimi oraz ich zbliżenie do unijnych poziomów średnich i wielkości referencyjnych. Tendencja ta z dużym prawdopodobieństwem utrzyma się w najbliższych latach (co potencjalnie może oznaczać wprowadzenie euro do końca bieżącej dekady w trzech większych państwach wyszehradzkich), co z pewnością wzmocni pozycję grupy V4 w Unii Europejskiej i poza nią.
Słowa kluczowe: Grupa Wyszehradzka, Europa Środkowa, proces doganiania, integracja.
Kody JEL: F15, F40.


Dziesięć lat Łotwy w UE - refleksje, następstwa i wyzwania

Aldis Austers

Pierwsze dziesięć lat członkostwa Łotwy w Unii Europejskiej przyniosło mieszane rezultaty. Z jednej strony, Łotwa odniosła ważne korzyści o charakterze geopolitycznym, zwiększyła się jej stabilność i bezpieczeństwo. Przystąpienie do UE sprzyjało wzrostowi dobrobytu, upodobnieniu łotewskiego społeczeństwa do rozwiniętych społeczeństw europejskich, a poszerzenia granic wolności dla Łotyszy. Z drugiej strony, Łotwa musiała znaleźć równowagę między jej interesami politycznymi i gospodarczymi, co było trudnym zadaniem, czasami dość przygnębiającym, prowadzącym do gwałtownych zmian w poziomie jej wzrostu gospodarczego. Celem artykułu jest ocena wpływu członkostwa Łotwy w UE na łotewską państwowość i społeczeństwo. Przedstawiono też zmiany w podejściu Łotyszy do integracji europejskiej przed i po akcesji. Wskazano najbardziej wrażliwe kwestie, do których zaliczono stosunki z Rosją, zwłaszcza po jej inwazji na Ukrainie, oraz proces wyludniania się Łotwy na skutek emigracji i niżu demograficznego.
Słowa kluczowe: integracja, europeizacja, umacnianie demokracji, wzrost gospodarczy.
Kody JEL: F15, F40.


Węgierskie rolnictwo - dziesięć lat po wejściu do UE: fakty, nadzieje i wnioski

Miklós Somai

Wiosną 2014 roku odbyły się liczne spotkania ekspertów i konferencje, podsumowujące doświadczenia 10 lat członkostwa Węgier w UE. Jedną z najbardziej istotnych kwestii poruszanych podczas tych spotkań było bez wątpienia objęcie Węgier wspólną polityką rolną (WPR) i stopniowe wprowadzanie przewidzianych nią instrumentów wsparcia dla rolników. Węgierski sektor rolny staje się coraz bardziej wyspecjalizowany i koncentruje się na uprawach polowych (głównie pszenicy, kukurydzy, słonecznika i rzepaku), odchodzi natomiast od hodowli zwierząt i innych dziedzin produkcji pracochłonnej (np. uprawy warzyw), których znaczenie stopniowo maleje lub stabilizuje się na bardzo niskim poziomie. Wsparcie ze środków WPR przyczyniło się do podniesienia wydajności i rentowności węgierskiego rolnictwa, ale jego wyniki w przeliczeniu na hektar i zatrudnionego nadal wyraźnie odbiegają od podobnych wskaźników głównych konkurentów z Europy Zachodniej. Celem artykułu jest przedstawienie wniosków płynących z pierwszych 10 lat członkostwa w UE dla węgierskiego rolnictwa, pokazanie zmian w produkcji i handlu rolnym, jak również przyczyn tych zmian.
Słowa kluczowe: wspólna polityka rolna, przystąpienie do UE, produkcja rolnicza, handel rolny, handel wewnątrzunijny.
Kody JEL: F15, N50, O13.