Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Integracji Europejskiej (ZIE)Unia Europejska.pl (d. Wspólnoty Europejskie)Abstrakty4/2014
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2011
2/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013
5/2013
6/2013
1/2014
2/2014
3/2014
4/2014
5/2014
6/2014
1/2015
2/2015
3/2015
4/2015
5/2015
6/2016
1/2016
2/2016
3/2016
4/2016
5/2016
6/2016
Egzemplarze on-line
Najczęściej cytowane artykuły w czasopiśmie





 

4/2014

Usługi w eksporcie Unii Europejskiej

Wojciech Mroczek

Znaczenie usług w eksporcie Unii Europejskiej obejmującym usługi i towary jest wyraźnie większe niż średnio w gospodarce światowej. Wykazują to zarówno tradycyjne statystyki handlu międzynarodowego (tzw. ujęcie brutto), jak i statystyki wartości dodanej w handlu międzynarodowym. Oficjalne statystyki pokazują również, że Unia jest głównym światowym centrum eksportu usług. Wprawdzie jej udział w światowym eksporcie usług, podobnie jak w eksporcie towarów, zmniejsza się, ale proces ten rozpoczął się później niż w przypadku towarów i przebiega dużo wolniej. Na znacznie większe, niż w ujęciu tradycyjnym, znaczenie usług w unijnym eksporcie wskazują statystyki wartości dodanej w handlu międzynarodowym (TiVA - Trade in Value Added - OECD/WTO). Stosunkowo duży udział zagranicznej wartości dodanej pochodzącej z usług w eksporcie UE wynika z faktu, że przedsiębiorstwa europejskie (zwłaszcza niemieckie) uczestniczą w międzynarodowych sieciach dostaw zarówno jako zleceniodawcy, jak i podwykonawcy.
Znaczenie usług w eksporcie krajów UE-15 i nowych państw członkowskich nadal jest różne. W eksporcie tych drugich niski jest przede wszystkim udział krajowej wartości dodanej wytworzonej w usługach. Można zatem przypuszczać, że przenoszeniu procesów produkcyjnych nie towarzyszyło w odpowiedniej skali przenoszenie działalności usługowej. Oznacza to, że kraje Europy Zachodniej w coraz większym stopniu opierają swoje przewagi komparatywne w eksporcie na usługach, natomiast kraje Europy Środkowej i Wschodniej na przetwórstwie przemysłowym.
Słowa kluczowe: handel wartością dodaną, międzynarodowe sieci dostaw, państwa członkowskie UE.
Kody JEL: F14.


Polscy eksporterzy na rynku Unii Europejskiej w okresie poakcesyjnym

Janusz Chojna, Ewa Duchnowska, Krzysztof Marczewski

W artykule przeanalizowano oceny firm eksportujących, głównie na rynek unijny, uzyskane w badaniach ankietowych IKCHZ i IBRKK z lat 2003-2013. Odnoszą się one do czynników wpływających na rozmiary eksportu tych firm, progu rentowności ich eksportu i zabezpieczania się przed ryzykiem kursowym, strategii eksportowych firm, wykorzystania wsparcia publicznego, a także wpływu akcesji na warunki działania na głównych rynkach.
W ocenie ankietowanych firm akcesja do UE doprowadziła do znacznej poprawy warunków ich działania na rynku unijnym. W okresie poakcesyjnym wśród tendencji obserwowanych w strategiach eksportowych pozytywnie należy ocenić rosnącą rolę eksportu bezpośredniego i realizowanego pod własnym znakiem firmowym, natomiast niepokoi utrzymująca się dominacja konkurencji cenowej jako podstawowego sposobu konkurowania na rynkach zagranicznych, czego efektem jest uzyskiwanie na tych rynkach cen niższych od cen konkurentów zagranicznych. Niska aktywność inwestycyjna za granicą badanej grupy eksporterów nie sprzyjała zwiększeniu potencjału eksportowego. W obszarze odziaływania polityki państwa pozytywnie oceniano złagodzenie polityki pieniężnej, dzięki któremu kurs walutowy, a ostatnio także poziom stopy procentowej zaczęły korzystnie wpływać na rozmiary sprzedaży eksportowej. Istotnym czynnikiem poprawy międzynarodowej konkurencyjności przedsiębiorstw stał się dostęp do funduszy europejskich, przynoszący efekty zwłaszcza w zakresie ulepszania parku maszynowego i jakości oferty eksportowej. Wraz z rosnącym doświadczeniem polskich firm w działalności na rynku unijnym malała natomiast popularność oferowanych przez państwo instrumentów bezpośredniego wsparcia eksportu o charakterze finansowym i promocyjnym.
Słowa kluczowe: strategie eksportowe, badanie ankietowe, polityka gospodarcza Polski.
Kody JEL: D22, F14, F15.


Zmiany równowagi zewnętrznej a ograniczenia wzrostu polskiej gospodarki

Janusz Sawicki

W artykule zbadano wpływ przepływów kapitału na zewnętrzną stabilność finansową polskiej gospodarki po przystąpieniu do Unii Europejskiej. Analizujemy, jak zmieniały się w ciągu ostatnich 10 lat trendy stabilności finansowej. Dynamikę zmian obliczono z wykorzystaniem względnego znaczenia poziomu i struktury rachunku obrotów bieżących oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej w relacji do zmian PKB. Nasze badania wskazują, że stabilność finansowa Polski zależy od napływu kapitału. W dłuższej perspektywie finansowa odporność coraz bardziej zależy od zdolności kraju do tworzenia rosnącej nadwyżki obrotów handlowych. Jak pokazuje doświadczenie innych gospodarek wschodzących, nawet wysokie rezerwy dewizowe nie chronią bilansu płatniczego przed skutkami kryzysu wyrażonymi utraconym dochodem i konsumpcją. Gwałtowne zmniejszenie napływu kapitału nie jest w warunkach Polski zjawiskiem jedynie hipotetycznym. W 2013 r. saldo na rachunku finansowym zmalało o 3,9% PKB.
Słowa kluczowe: rachunek bieżący, równowaga zewnętrzna, międzynarodowa pozycja inwestycyjna, zadłużenie zagraniczne, stabilność finansowa.
Kody JEL: F32, F34, F36.


Tendencje rozwoju kapitału ludzkiego i społecznego w Polsce na tle krajów UE

Małgorzata Wosiek

Celem artykułu jest poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, czy i w jakim zakresie w okresie członkostwa w UE Polska domknęła lukę względem krajów UE w zakresie kapitału ludzkiego i społecznego. Kwestie te analizowane są w kontekście czynników konkurencyjności polskiej gospodarki. Rozważania prowadzono w oparciu o analizę przestrzennego rozmieszczenia oraz tendencji rozwoju tych dwóch rodzajów kapitału w krajach UE po 2002 r., z wykorzystaniem metod taksonomicznych.
Wśród analizowanych krajów europejskich wysokiemu poziomowi kapitału ludzkiego na ogół towarzyszy relatywnie wysoki kapitał społeczny. Na tym tle Polska należy do grupy państw o relatywnie przeciętnym kapitale ludzkim oraz niewielkim kapitale społecznym, a niedociągnięcia występowały we wszystkich wymiarach tych kapitałów. Zapóźnienie w zakresie kapitału społecznego wydaje się mieć większe rozmiary i trwalszy charakter. W latach 2002-2012 zapóźnienie Polski w zakresie kapitału ludzkiego wobec wysoko rozwiniętych krajów UE zmniejszało się, natomiast w zakresie kapitału społecznego wobec państw z czołówki rankingu (głównie skandynawskich) nie uległo zmianie. Na obecnym etapie rozwoju, krytycznego znaczenia dla polskiej gospodarki nabiera kapitał ludzki. Jego synergia z kapitałem społecznym jawi się jako komplementarne ogniwo, którego znaczenie wzrośnie w kolejnych fazach rozwoju.
Słowa kluczowe: kapitał ludzki, kapitał społeczny, kraje UE, polska gospodarka.
Kody JEL: E24, J24, O15.


Prawny i instytucjonalny system ochrony interesów finansowych UE w Polsce

Monika Jędraszek-Karwasik

Polska i pozostałe państwa członkowskie UE mają obowiązek dbać o właściwe wykorzystanie środków unijnych oraz dostosowywać do standardów unijnych swój system prawny i instytucjonalny. Regulacją prawną nakładającą na państwa członkowskie obowiązek ochrony interesów finansowych Unii jest Konwencja o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich ustanowiona aktem Rady z 26 lipca 1995 r. Polskie prawo podatkowe i prawo karne zostały dostosowane do wymienionej Konwencji. Nielegalne działania podejmowane dla pozyskiwania środków unijnych narażają interesy finansowe Unii Europejskiej na wielomilionowe straty. Stąd bardzo ważna jest współpraca krajowych i unijnych instytucji w zakresie zabezpieczenia interesów finansowych UE. U progu nowego budżetu na lata 2014-2020 warto zatem przyjrzeć się systemowi prawnemu i instytucjonalnemu stworzonemu w celu ochrony polskich i unijnych interesów finansowych.
Słowa kluczowe: Unia Europejska, interesy finansowe UE, ochrona w Polsce, sankcje karne.
Kody JEL: F15, G15, K14.