Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Integracji Europejskiej (ZIE)Unia Europejska.pl (d. Wspólnoty Europejskie)Abstrakty5/2014
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2011
2/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013
5/2013
6/2013
1/2014
2/2014
3/2014
4/2014
5/2014
6/2014
1/2015
2/2015
3/2015
4/2015
5/2015
6/2016
1/2016
2/2016
3/2016
4/2016
5/2016
6/2016
Egzemplarze on-line
Najczęściej cytowane artykuły w czasopiśmie





 

5/2014

Usługi w eksporcie nowych i starych państw członkowskich Unii Europejskiej - rozbieżne tendencje

Wojciech Mroczek

Usługi odgrywają kluczową rolę w rozwoju handlu międzynarodowego opartego na międzynarodowych sieciach dostaw. Wzrost znaczenia usług w tworzeniu wartości dodanej eksportowanych towarów przekłada się na większą różnorodność i lepszą jakość towarów. Udział usług stanowi jedną z podstawowych różnic w strukturze eksportu państw starej Unii Europejskiej (UE-15) i nowych państw członkowskich z Europy Środkowo-Wschodniej (EŚW). W UE-15, jak wynika zarówno z tradycyjnych statystyk handlu zagranicznego, jak i statystyk uwzględniających wartość dodaną w handlu międzynarodowym, jest ono wyraźnie większe niż w EŚW. Co więcej, w krajach UE-15 od 1995 r. znaczenie usług w eksporcie wzrasta, natomiast w krajach EŚW dominuje tendencja odwrotna, wyraźna zwłaszcza po 2004 r. Strukturalna słabość eksportu (i ogólnie produkcji) w krajach EŚW jest widoczna w strukturze tworzenia wartości dodanej eksportu w poszczególnych grupach usług. W krajach tych w eksporcie towarów wykorzystywana jest przede wszystkim wartość dodana tworzona w usługach związanych z handlem (magazynowanie i logistyka), a więc tych, które tworzą mniejszą wartość dodaną. W UE-15 największa część wartości dodanej powstaje w usługach biznesowych, znajdujących się znacznie wyżej w hierarchii łańcuchów wartości dodanej. Taka struktura zagranicznej wartości dodanej może wskazywać, że dla korporacji międzynarodowych korzystniejsze jest przenoszenie przetwórstwa przemysłowego do nowych państw członkowskich, natomiast rozwijanie działalności usługowej związanej z eksportem towarów albo jest zostawione w krajach macierzystych, albo przenoszone do mniejszych gospodarek UE-15. Kraje EŚW stawały się zatem w większym stopniu centrami przemysłu przetwórczego, podczas gdy kraje Europy Zachodniej przesuwały coraz bardziej swoją specjalizację w kierunku sektora usług.
Słowa kluczowe: usługi, międzynarodowe sieci dostaw, dywergencja, stare i nowe państwa członkowskie UE.
Kody JEL: F14, F63, O14.


Dążenie do osiągnięcia światowego porozumienia klimatycznego a nowe inicjatywy UE

Piotr Ważniewski

Celem artykułu jest przedstawienie nowych inicjatyw Unii Europejskiej w dziedzinie polityki klimatyczno-energetycznej, na tle procesu tworzenia międzynarodowych porozumień dotyczących ochrony klimatu oraz próba oceny tych inicjatyw, także z punktu widzenia interesów Polski. Niemożność osiągnięcia nowego porozumienia klimatycznego zastępującego protokół z Kioto przed terminem jego wygaśnięcia spowodowała decyzję o przedłużeniu obowiązywania tego protokołu do 2020 r. Kraje rozwijające się nadal nie są więc zobowiązane do ograniczania emisji gazów cieplarnianych. Tymczasem udział tych krajów w światowej emisji gazu cieplarnianego wynosi już 3/5 i szybko rośnie. Dotychczas uzgodniono jedynie plan działań zmierzających do osiągnięcia w 2015 r. powszechnie obowiązującego porozumienia dla okresu po 2020 r.
Mimo trudności z zawarciem nowego globalnego porozumienia klimatycznego, Unia Europejska podejmuje nowe inicjatywy wyznaczające dalsze ambitne cele dla swej polityki klimatycznej, słusznie uważając, że stanowią one nie tylko trudne wyzwanie, ale i szansę dla jej gospodarki. Podczas szczytu UE w październiku 2014 r. udało się przyjąć cele klimatyczne do 2030 r. Twarda postawa Polski pozwoliła m.in. uzyskać zachowanie bezpłatnych uprawnień do emisji dla mniej zamożnych członków UE także w latach 2020-2030. Istnieje jednak obawa, że dodatkowy czas na działania dostosowawcze w polskiej gospodace, w tym w energetyce, nie zostanie przez polskie władze i przedsiębiorstwa właściwie wykorzystany.
Słowa kluczowe: polityka klimatyczna, porozumienie klimatyczne, ETS, ochrona środowiska, OZE, polityka energetyczna.
Kody JEL: F18, Q27, Q32, Q37.


Wpływ antykryzysowych regulacji rynku finansowego na funkcjonowanie europejskiej elektroenergetyki

Anna Lis, Dariusz Michalski

Dzisiejsze rynki towarowe, w tym rynek energii, są narażone na wysokie ryzyko polityczne. Wpływa ono na decyzje koncernów energetycznych, dotyczące zarówno działalności operacyjnej, jak i strategiczne. Przepisy obecnie wprowadzane - dyrektywa MiFID II czy rozporządzenia EMIR i REMIT - są odpowiedzią na kryzys finansowy lat 2007-2008. Chociaż rozwiązują one problemy, które wystąpiły na rynkach niezwiązanych z rynkiem energii elektrycznej, dla elektroenergetyki i innych podmiotów aktywnie działających na rynku energii niosą znaczne ryzyko regulacyjne i zgodności (compliance). Szczególnie bolesne będą ograniczenie wyjątków w MiFID II, z których korzystała elektroenergetyka, oraz obowiązki nałożone przez EMIR. Dyrektywa MiFID II wpłynie bez wątpienia na handel energią w Europie, w tym na wzrost obrotów na giełdach energii i innych rynkach regulowanych, które wraz z izbami rozrachunkowymi zwiększą swą rolę na rynku energii. Z drugiej strony można obawiać się, że nastąpi ograniczenie handlu hurtowego energią elektryczną i produktami z nią powiązanymi.
Słowa kluczowe: kryzys finansowy, regulacje rynku energii, ryzyko.
Kody JEL: G11, K23, N74.


Uczestnictwo polskich banków w edycji 2014 ogólnoeuropejskich testów warunków skrajnych

Robert Woreta

W artykule przedstawiono specyfikę ostatniej edycji ogólnoeuropejskich testów warunków skrajnych (TWS 2014), w których aktywnie uczestniczyły największe banki z krajów Unii Europejskiej. Niekonwencjonalny charakter edycji TWS 2014 wynikał z konieczności ich wkomponowania w szerszy proces wszechstronnej oceny tych europejskich instytucji finansowych, które przechodziły pod wspólny nadzór europejski. Mimo że Polska nie jest de facto państwem członkowskim strefy euro, polski organ nadzoru finansowego zdecydował się nie tylko aktywnie włączyć w przeznaczone dla wszystkich krajów UE testy warunków skrajnych, lecz również wykorzystać opracowaną przez EBC metodykę badania jakości aktywów do oceny portfeli kredytowych największych polskich banków. Wyniki badań potwierdziły odporność polskich banków na potencjalne sytuacje szokowe oraz ich stosunkowo dobre skapitalizowanie.
Słowa kluczowe: testy warunków skrajnych, nadzór finansowy, banki, kapitał własny.
Kody JEL: G21.


Pozycja podmiotów zagranicznych w sektorze usług w Polsce w okresie poakcesyjnym

Elżbieta Bombińska

Artykuł jest próbą oceny pozycji podmiotów z kapitałem zagranicznym w sektorze usług w Polsce po akcesji do UE oraz przebiegu procesów „doganiania" ich przez podmioty krajowe działające w tym sektorze. Przeprowadzona analiza wskaźnikowa została oparta m.in. na ocenie kształtowania się liczby firm z kapitałem zagranicznym w sektorze usług, a także wielkości i efektywności zasobów pracy i kapitału zaangażowanych w ich działalność na tle ogółu podmiotów polskiego sektora usługowego. Obok wskaźników cząstkowych zastosowano również dwa wskaźniki syntetyczne: udziału firm zagranicznych w sektorze oraz ich przewag efektywnościowych nad podmiotami krajowymi. Podstawą analizy były dane GUS w przekroju sekcji PKD za lata 2004-2012.
Z przeprowadzonych badań wynika, iż po 2004 r. zarysowała się tendencja spadkowa pozycji podmiotów zagranicznych działających w sektorze usług w Polsce. Jej przejawem było początkowo znaczące zmniejszenie przewag efektywnościowych firm zagranicznych nad podmiotami krajowymi widoczne w przeważającej części sekcji usługowych, któremu towarzyszyła stabilizacja udziału badanej zbiorowości w sektorze. Po 2009 r. udział ten zaczął się również stopniowo obniżać.
Słowa kluczowe: pracujący, nakłady inwestycyjne, aktywa trwałe i obrotowe, wydajność pracy, produktywność majątku trwałego i obrotowego.
Kody JEL: L80, F21, C81.