Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Integracji Europejskiej (ZIE)Unia Europejska.pl (d. Wspólnoty Europejskie)Abstrakty2/2015
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2011
2/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013
5/2013
6/2013
1/2014
2/2014
3/2014
4/2014
5/2014
6/2014
1/2015
2/2015
3/2015
4/2015
5/2015
6/2016
1/2016
2/2016
3/2016
4/2016
5/2016
6/2016
Egzemplarze on-line
Najczęściej cytowane artykuły w czasopiśmie





 

2/2015

Główne tendencje w handlu Unii Europejskiej w 2014 roku

Wojciech Mroczek

W 2014 roku, trzeci rok z rzędu, dynamika obrotów handlowych Unii Europejskiej utrzymywała się na bardzo niskim poziomie. W porównaniu z dwoma poprzednimi latami 2012-2013 nastąpiła jednak zmiana w strukturze jej obrotów handlowych w kierunku zwiększenia udziału handlu wewnątrzunijnego. Wynikało to ze stopniowego ożywienia popytu w krajach Unii. W 2014 r. wartość wzajemnego handlu (mierzona eksportem, wyrażona w euro) zwiększyła się o 3,2% w porównaniu z rokiem poprzednim (w 2013 roku zwiększyła się zaledwie o 0,1%). Poprawa koniunktury w Unii wpłynęła także na zmniejszenie w 2014 roku skali spadku importu z krajów trzecich.
Poprawa popytu i zmiany relacji cen między poszczególnymi kategoriami produktów sprawiły, że wartość eksportu i importu Unii Europejskiej rosła szybciej niż handel światowy. W 2014 r. zahamowany został spadek udziału UE w światowym handlu. Udział UE w światowym eksporcie wyniósł 33%, a w imporcie - 32%. Dziesięć lat wcześniej udział UE w światowym handlu był większy i wynosił 41% w eksporcie i 39% w imporcie. Handel wewnątrz Unii stanowi obecnie nieco ponad 20% światowego handlu (wobec 28% w 2004 roku). W dwóch ostatnich latach 2013-2014 udział handlu między krajami UE w międzynarodowej wymianie nie zmniejszył się, co może wskazywać na stabilizowanie się struktury handlu światowego po okresie silnych zmian, spowodowanych z jednej strony rozwojem międzynarodowych łańcuchów wartości dodanej, a z drugiej - wzrostem cen surowców.
Słowa kluczowe: eksport, import, struktura handlu.
Klasyfikacja JEL: F14, F63, O14.


Konflikt na Ukrainie. Prymat polityki nad ekonomią?

Marcin Kleinowski

Rozpoczęty w 2014 roku konflikt na Ukrainie doprowadził do najpoważniejszego kryzysu bezpieczeństwa w Europie od czasu zakończenia zimnej wojny. Podważyło to ład oparty na prawie międzynarodowym oraz ideę budowania bezpieczeństwa europejskiego we współpracy z Rosją. Autor przedstawia omawiany konflikt w kontekście sposobu postrzegania przez władze rosyjskie miejsca Rosji w światowym porządku oraz jej stosunków z Zachodem. Dowodzi on, że ich głównym celem jest stworzenie odpowiednich politycznych i ekonomicznych struktur oraz podporządkowanie sobie Ukrainy przez włączenie jej do projektów integracyjnych realizowanych pod egidą Rosji. Ponieważ Ukraina jest kluczowym krajem na obszarze postradzieckim, jej przystąpienie do struktur zachodnich położyłoby kres nadziejom prezydenta Władimira Putina na przywrócenie hegemonii Rosji na tym obszarze oraz ustanowienie nowego ładu międzynarodowego w Europie. W artykule przedstawiono również analizę prospektywną rozwoju sytuacji na Ukrainie.
Słowa kluczowe:sankcje, Rosja, aneksja Krymu.
Klasyfikacja JEL: F5, Q38.


Teoria optymalnych obszarów walutowych w procesie tworzenia strefy euro

Dariusz Michalski

Teoria optymalnego obszaru walutowego (TOOW) jest rozwijana od lat 60. XX w., stąd nie uwzględnia niektórych specyficznych warunków występujących obecnie w gospodarce światowej. Doświadczenia strefy euro wskazują również, że teorię tę należy uzupełnić o analizę roli banku centralnego jako pożyczkodawcy ostatniej instancji czy o problematykę wykreowania mechanizmu restrukturyzacji długu publicznego w warunkach jego rolowania przez państwa członkowskie.
R.A. Mundell przedstawił założenia TOOW w 1961 roku, prawie 40 lat przed powstaniem unii walutowej w Unii Europejskiej. Stąd jego praca jest obecnie pewną teoretyczną refleksją nad warunkami, które musi spełnić obszar, aby mógł optymalnie funkcjonować w warunkach jednej waluty czy systemu sztywnych kursów walutowych. Postawił on jednak pod znakiem zapytania możliwość neutralizacji przez banki centralne szoków w regionach połączonej organizacji ekonomicznej w warunkach elastycznego kursu walutowego - jego teoria odnosi się raczej do połączonych regionów w państwie niż połączonych państw. Ostrzegał także przed nieuzasadnionym rozszerzaniem obszaru jednej waluty, co może wywoływać trudności ekonomiczne.
Strefę euro tworzono niedoceniając w dużej mierze podstawowych założeń teorii optymalnego obszaru walutowego. Tymczasem doświadczenia z jej funkcjonowania wskazują, że założenia teoretyczne są słuszne, a problemem jest właśnie ich niedocenienie przez polityków odpowiedzialnych za powołanie strefy euro. Już w 2000 r. tylko pięć państw strefy euro - Niemcy, Belgia, Austria, Holandia i Luksemburg - kwalifikowało się do stworzenia optymalnego obszaru walutowego ze względu zarówno na poziom rozwoju gospodarczego, jak i podobieństwa gospodarek. Od tego czasu, szczególnie w wyniku kryzysu lat 2007-2008, różnice między gospodarkami państw w strefie euro pogłębiły się.
Słowa kluczowe: optymalny obszar walutowy, strefa euro, rola banku centralnego.
Klasyfikacja JEL: E42, F33, F45.


Wyzwania związane z wytwarzaniem energii elektrycznej wynikające z unijnej polityki wsparcia zrównoważonej energii

Jerzy Janikowski

W artykule przedstawiono zmiany funkcjonowania unijnego rynku energii elektrycznej - począwszy od jego liberalizacji do realizacji celów polityki klimatycznej. Pokazano korzyści dla odbiorców energii wynikające pierwotnie z uwolnienia rynku oraz przyczyny ich stopniowego ograniczania - rozwój odnawialnych źródeł energii i wprowadzane równolegle przepisy z zakresu ochrony środowiska. Przeanalizowano podstawowe kierunki działań regulacyjnych podejmowane na szczeblu Unii Europejskiej i ich wpływ na sytuację unijnych? producentów energii elektrycznej. Omówiono propozycje Komisji Europejskiej zmierzające do wprowadzenia jednolitego rynku energii oraz wynikające z nich wyzwania dla wytwórców energii. Wskazano także proponowane sposoby oddziaływania na odbiorców energii w celu sterowania popytem i rozwiązania w ten sposób niektórych problemów będących rezultatem realizacji celów klimatycznych. Szczególną uwagę poświęcono regulacjom służącym wdrażaniu zaawansowanej infrastruktury pomiarowej, stanowiącej pierwszy krok ku technicznej realizacji rzeczywistego zarządzania zużyciem energii przez finalnych konsumentów. Przedstawiono też projekt? unii energetycznej która ma być kolejnym narzędziem UE zmieniającym sposoby działania rynku energii i wspierania wybranych technologii wytwórczych. Ponadto poruszono kwestię wprowadzania i ciągłego zaostrzania wymagań odnoszących się do ochrony środowiska jako kolejnego środka oddziaływania na stosowane technologie produkcji energii. Na koniec wskazano zagrożenia wynikające z wdrażania obecnej polityki energetyczno-klimatycznej, ich konsekwencje dla producentów energii elektrycznej oraz unijnego przemysłu, a także gospodarstw domowych.
Słowa kluczowe: rynek energii, polityka energetyczno-klimatyczna, odbiorcy energii.
Klasyfikacja JEL: P48, Q42, Q48.