Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaPublikacjeCzasopismaHandel WewnętrznyAbstrakty2/2015 (cz. 4)
Szukaj:   
 

 
Rada programowa
Kolegium redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Editorial specifications
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
The procedure of qualifying articles for publication
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013 (cz. 1)
4/2013 (cz. 2)
5/2013
6/2013
6A/2013 tom 1 (cz.1)
6A/2013 tom 1 (cz. 2.1)
6A/2013 tom 1 (cz. 2.2)
6A/2013 tom 1 (cz. 3)
6A/2013 tom 1 (cz. 4)
6A/2013 tom 2 (cz. 5.1)
6A/2013 tom 2 (cz. 5.2)
6A/2013 tom 2 (cz. 6)
6A/2013 tom 2 (cz. 7.1)
6A/2013 tom 2 (cz. 7.2)
1/2014
1/2014 tom 2 (cz. 1)
1/2014 tom 2 (cz. 2)
1/2014 tom 2 (cz. 3)
2/2014 (cz. 1)
2/2014 (cz. 2)
3/2014 (cz. 1)
3/2014 (cz. 2)
3/2014 (cz. 3)
4/2014 (cz. 1)
4/2014 (cz. 2)
4/2014 (cz. 3)
4/2014 (cz. 4)
5/2014 (cz. 1)
5/2014 (cz. 2)
5/2014 (cz. 3)
5/2014 (cz. 4)
6/2014 (cz. 1)
6/2014 (cz. 2)
6/2014 (cz. 3)
1/2015 (cz. 1)
1/2015 (cz. 2)
1/2015 (cz. 3)
1/2015 (cz. 4)
2/2015 (cz. 1)
2/2015 (cz. 2)
2/2015 (cz. 3)
2/2015 (cz. 4)
2/2015 (cz. 5)
3/2015 (cz. 1)
3/2015 (cz. 2)
3/2015 (cz. 3)
3/2015 (cz. 4)
4/2015 (cz. 1)
4/2015 (cz. 2)
4/2015 (cz. 3)
4/2015 (cz. 4)
Numery archiwalne
Kontakt





 

2/2015 (cz. 4)

Irena Ozimek, Julita Szlachciuk
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Poziom ochrony konsumentów na rynku żywności w Polsce w opinii wybranej grupy młodych konsumentów

Celem rozważań jest ocena poziomu ochrony konsumentów na rynku żywności w Polsce z punktu widzenia młodego konsumenta. Przeprowadzono badanie ilościowe, w wyniku którego stwierdzono, że młodzi konsumenci są przeświadczeni, że prawa konsumentów na rynku żywności nie są dostatecznie chronione. Bezpieczeństwo żywności jest ważnym priorytetem polityki ochrony konsumentów w Unii Europejskiej. Ten aspekt dostrzegli również młodzi konsumenci, uznając za najważniejsze prawo do ochrony zdrowia i bezpieczeństwa spośród praw przysługujących konsumentom na rynku żywności. Wyniki badań wskazują, że kluczowe powinno być prowadzenie dalszych działań edukacyjnych skierowanych do młodych konsumentów w celu poprawy ich wiedzy w zakresie praw przysługujących konsumentom na rynku żywności.
Słowa kluczowe: młodzi konsumenci, regulacje prawne, żywność, rynek żywności, ochrona konsumentów.
Kody JEL: D18

Level of Consumer Protection in the Market for Food in Poland in the Opinion of the Selected Group of Young Consumers

An aim of considerations is to assess the level of consumer protection in the market for food in Poland from the young consumer's point of view. There was carried out a quantitative research in result of which there was stated that young consumers were convinced that the consumers' rights in the market for food were not sufficiently protected. Food security is an important priority of the consumer protection policy in the European Union. This aspect was also noticed by young consumers considering as the most important the right to protect health and safety among the rights consumers are entitled to in the market for food. The research findings indicate that the key should be carrying out further educational activities addressed to young consumers in order to improve their knowledge in the area of the rights consumers are entitled to in the market for food.
Key words: young consumers, legal regulations, food, market for food, consumer protection.
JEL codes: D18

Уровень защиты потребителей на рынке продуктов питания в Польше по мнению избранной группы молодых потребителей

Цель рассуждений - дать оценку уровня защиты потребителей на рынке продуктов питания в Польше с точки зрения молодого потребителя. Провели количественное изучение, в результате которого выявили, что молодые потребители убеждены, что права потребителей на рынке продуктов питания недостаточно защищены. Безопасность пищи - важный приоритет политики зашиты потребителей в Европейском Союзе. На этот аспект указали также молодые потребители, считая в качестве самого важного право на охрану здоровья и безопасности среди прав, которыми наделены потребители на рынке продуктов питания. Результаты изучения показывают, что основным должно быть проведение дальнейших действий по обучению, направленных молодым потребителям, для повышения их знаний в области прав, служащих потребителям на рынке продуктов питания.
Ключевые слова: молодые потребители, законодательные акты, продукты питания, рынок продуктов питания, защита потребителей.
Коды JEL: D18


Agnieszka Palka
Akademia Morska w Gdyni

Zmiany w preferencjach konsumentów na rynku lodów

W celu analizy preferencji konsumenckich oraz rynku lodów w Polsce przeprowadzono badania ankietowe, jak również posłużono się wynikami badań innych autorów na temat rynku lodów w Polsce. W celu oceny zmian porównano wyniki badań ankietowych uzyskanych w latach 2008 oraz 2013. Konsumenci preferują wciąż te same smaki lodów, aczkolwiek w ostatnich latach nastąpiły niewielkie zmiany w tych preferencjach. Dotyczy to przede wszystkim wzrostu popularności sorbetów, zwłaszcza w sezonie letnim. Wciąż najpopularniejsze są lody o smaku śmietankowym, czekoladowym, truskawkowym i waniliowym. Konsumenci są jednak również ciekawi zupełnie nowych smaków. Rynek lodów w Polsce rozwija się dość wolno, co spowodowane jest sezonową konsumpcją lodów oraz niewielkim ich spożyciem per capita. Mimo to wciąż posiada dość spory potencjał. Znajomość preferencji konsumenckich oraz ich zmian jest niezwykle istotna dla producentów lodów. Wpływają one na profil ich produkcji, a przez to wzbogacanie oferty mającej zachęcać konsumentów do większego spożycia, szczególnie poza sezonem letnim. Dokonują tego poprzez wprowadzanie na rynek mniejszych opakowań lodów familijnych, opracowywanie nowych smaków lodów, jak również poprzez rozwijanie sieci lodziarni - kawiarni. Kawiarnie działające na zasadzie franszyzy cały rok, dość często znajdują się w centrach handlowych, co może pomóc zmniejszyć sezonowość w spożyciu lodów. Dominującym producentem lodów na polskim rynku jest koncern Unilever, produkujący w Polsce lody pod marką Algida.
Słowa kluczowe: lody, rynek lodów, preferencje konsumenckie.
Kody JEL: D49, L11

Changes in Consumers' Preferences in the Market for Ice Cream

In order to analyse consumers' preferences and the market for ice cream in Poland, there were carried out surveys as well as used research findings of other authors on the market for ice cream in Poland. To assess changes the author compared surveys findings obtained in the years 2008 and 2013. Consumers still prefer the same flavours of ice cream, though there have recently occurred minor changes in these preferences. This primarily concerns the growth of popularity of sorbets, particularly in the summer season. Still the most popular is ice cream of the creamy, chocolate, strawberry and vanilla flavours. The market of ice cream in Poland has been developing pretty slowly what is caused by season consumption of ice cream and low per capita consumption thereof. Despite that it has still had quite considerable potential. Awareness of consumers' preferences and changes thereof is extremely important for ice cream manufacturers. They affect the profile of their production and thus enrichment of the offer that is to encourage consumers to consume more, especially beyond the summer season. They achieve it by way of introduction to the market of smaller packaging of family ice cream, development of new flavours of ice cream as well as through development of chains of ice-cream shops/cafes. Cafes operating by the franchise principle all the year round quite often are located at shopping centres, what may help to reduce seasonality of ice cream consumption. The dominating manufacturer of ice cream in the Polish market is concern Unilever manufacturing in Poland ice cream under the brand Algida.
Key words: ice cream, market for ice cream, consumers' preferences.
JEL codes: D49, L11

Изменения в предпочтениях потребителей на рынке мороженого

Для анализа потребительских предпочтений и рынка мороженого в Польше провели опросы, а также использовали результаты исследований рынка мороженого в Польше других авторов. Для оценки изменений сравнили результаты опросов, полученных в 2008 и 2013 гг. Потребители предпочитают все те же вкусы мороженого, хотя в последние годы произошли небольшие изменения в этих предпочтениях. Это прежде всего касается популярности шербетов, особенно летом. По-прежнему самыми популярными сортами мороженого являются сливочные, шоколадные, клубничные и ванильные. Но потребители проявляют интерес к совсем новым вкусам. Рынок мороженого в Польше развивается довольно медленно, что вызвано сезонностью потребления мороженого и небольшим их потреблением на душу населения. Несмотря на это, у него по-прежнему довольно большой потенциал. Знание потребительских предпочтений и их изменений - весьма существенно для производителей мороженого. Они влияют на профиль их производства, а посредством этого - обогащение предложения, которое призвано поощрить потребителей к большему потреблению, в особенности за пределами летнего сезона. Они осуществляют это путем ввода на рынок меньшей упаковки мороженого для семьи, разработки новых вкусов мороженого, а также путем развития сети кафе-мороженых. Кафе, действующие по принципу франчизы круглый год, довольно часто помещаются в торговых центрах, что может помочь сократить сезонность в потреблении мороженого. Превалирующим производителем мороженого на польском рынке является концерн Unilever, производящий в Польше мороженое под маркой Algida.
Ключевые слова: мороженое, рынок мороженого, потребительские предпочтения.
Коды JEL: D49, L11


Marcin Pigłowski
Akademia Morska w Gdyni

Prognozowanie liczby powiadomień alarmowych systemu RASFF na podstawie danych empirycznych dotyczących metali ciężkich

Cel: zbudowanie modelu do przeprowadzenia prognozy liczby powiadomień alarmowych w roku 2014 dotyczących metali ciężkich w żywności pochodzącej ze wszystkich krajów, krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego i innych oraz stwierdzenie, czy istnieje zależność pomiędzy grupą krajów (EOG i innych), a rokiem, kategorią produktów i rodzajem metalu ciężkiego w zakresie liczby powiadomień alarmowych w systemie RASFF wobec produktów z tych grup krajów.
Metodologia badawcza: materiał do badań, dotyczący liczby powiadomień alarmowych dotyczących metali ciężkich w systemie RASFF, uzyskano z bazy danych tego systemu, obejmując badaniem okres 1980-2013. Do przedstawienia zmienności w czasie liczby powiadomień alarmowych zastosowano modele regresji wielomianowej (od stopnia drugiego do ósmego), a od zbadania zależności pomiędzy grupą krajów (EOG i innych) a rokiem, kategorią produktów i rodzajem metalu ciężkiego - współczynniki zbieżności korelacyjnej: Czuprowa T, Cramera C i skorygowany Pearsona Pkor, oparte na statystyce χ2.
Główne wyniki badań: przyjęty model funkcji wielomianowej wskazuje na wzrost w roku 2014 liczby powiadomień alarmowych w systemie RASFF dotyczących metali ciężkich, zgłaszanych wobec żywności pochodzącej ze wszystkich krajów, krajów EOG i innych. Wartości współczynników zbieżności korelacyjnej wskazują na słabą zależność pomiędzy pochodzeniem żywności z krajów EOG i innych, a rokiem, kategorią produktów i rodzajem metalu ciężkiego.
Implikacje praktyczne: modele regresji wielomianowej dobrze przedstawiły zmienność powiadomień alarmowych w czasie, jednak z dużą ostrożnością należało podejść do prognoz przeprowadzanych na ich podstawie.
Implikacje społeczne: na podstawie wcześniejszego trendu liczby powiadomień można przyjąć, iż organy kontrolne państw EOG powinny zwracać szczególną uwagę na żywność pochodzącą z innych krajów - przede wszystkim importowaną z Chin, Wietnamu, Indii i Tajlandii.
Słowa kluczowe: metale ciężkie, powiadomienia alarmowe, system RASFF, żywność.
Kody JEL: C2, F1, K3, P1

Forecasting of the Number of Alert Notifications of the Rapid Alert System for Food and Feed (RASFF) Based on Empirical Data Concerning Heave Metals

Aim: to build the model to conduct a forecast of the number of alert notifications in 2014 concerning heavy metals in food originating from all countries, the European Economic Area countries, and other countries as well as to state whether there is dependence between the group of countries (EEA and other) and the year, product category and the type of heavy metal as regards the number of alert notifications in the RASFF system towards products from these groups of countries.
Research methodology: the material for the research, concerning the number of alert notifications related to heavy metals in the RASFF system, was retrieved from the that system's database, covering with the research the period of 1980-2013. In order to present the variability over the time in the number of alert notifications, there were used the models of multinomial regression (from the second degree to the eight one), while in order to examine the dependency between the group of countries (EEA and other ones) and the year, category of products and the type of heavy metal - the correlation association coefficients: Chuprov's T, Cramer's C and corrected Pearson's Pkor, based on the χ2 statistics.
Main research findings: the adopted model of multinomial function indicates the growth in the year 2014 of the number of alert notifications in the RASFF system concerning heavy metals, reported in relation to food originating from all countries, the EEA countries and other ones. The values of correlation convergence coefficients indicate a weak dependency between the food origination from the EEA countries and other ones and the year, product category and type of heavy metal.
Practical implications: the multinomial regression models well presented the variability of alert notifications over time; however, there was the need to approach with great caution to the forecasts carried out on their grounds.
Social implications: based on the earlier trend in the number of notifications, one may assume that the control bodies of the EEA states should pay a particular attention to food originating from other countries, first of all, that imported from China, Vietnam, India and Thailand.
Key words: heavy metals, alert notifications, RASFF, food.
JEL codes: C2, F1, K3, P1

Прогнозирование количества предупредительных оповещений системы RASFF на основе эмпирических данных, касающихся тяжелых металлов

Цель: построить модель для составления прогноза количества предупредительных оповещений в 2014 г., касающихся тяжелых металлов в пищевых продуктах, поступающих изо всех стран, из стран Европейской экономической зоны (ЕЭЗ) и других, а также указать, существует ли зависимость между группой стран (ЕЭЗ и других) и годом, категорией продуктов и видом тяжелого металла с точки зрения количества предупредительных оповещений в системе RASFF (система быстрого оповещения для пищевых продуктов и кормов) по отношению к продуктам из этих групп стран.
Исследовательская методология: материал для исследований, касающийся количества предупредительных оповещений о тяжелых металлах в системе RASFF, получили из базы данных этой системы, охватывая исследованием период 1980-2013 гг. Для представления изменений во времени количества предупредительных оповещений применили модель многочленной регрессии (со второй степени до восьмой), а для исследования зависимости между группой стран (ЕЭЗ и других) и годом, категорией продуктов и видом тяжелого металла - коэффициенты корреляционной сопряженности Чупрова T, Креймера C и исправленный вариант коэффициента Пирсона Pkor, основанные на статистике χ2.
Основные результаты исследований: принятая модель многочленной функции указывает рост в 2014 г. количества предупредительных оповещений в системе RASFF, касающихся тяжелых металлов по отношению к пищевым продуктам, поступающим изо всех стран, стран ЕЭЗ и других. Значения коэффициентов корреляционного сходства указывают слабую зависимость между происхождением пищевых продуктов из стран ЕЭЗ и других стран и годом, категорией продуктов и видом тяжелого металла.
Практические импликации: модели многочленной регрессии хорошо представили изменение предупредительных оповещений во времени, однако с большой осторожностью следовало подойти к прогнозам, проводимым на их основе.
Социальные импликации: на основе прежнего тренда количества оповещений можно принять, что контрольные органы стран ЕЭЗ должны обращать особое внимание на пищевые продукты, поступающие из других стран, прежде всего импортируемые из Китая, Вьетнама, Индии и Таиланда.
Ключевые слова: тяжелые металлы, предупреждающие оповещения, система RASFF (система быстрого оповещения для пищевых продуктов и кормов), пищевые продукты.
Коды JEL: C2, F1, K3, P1


Aleksandra Radziszewska
Politechnika Częstochowska

Etnocentryczne postawy konsumentów w obliczu globalizacji konsumpcji

Celem pracy jest charakterystyka i analiza zachowań konsumentów, determinowanych przez wizerunek kraju pochodzenia produktu, ze szczególnym uwzględnieniem ich postaw etnocentrycznych. Na podstawie przeglądu literatury oraz wyników opublikowanych badań scharakteryzowano trendy w zachowaniach konsumentów związane z oddziaływaniem efektu kraju pochodzenia oraz motywy i uwarunkowania ich postaw etnocentrycznych. Przeprowadzono badanie ankietowe, które potwierdziło opisywane tendencje w zachowaniach konsumentów związane z krajem pochodzenia produktu oraz wykazało istnienie postaw etnocentrycznych zwłaszcza w stosunku do niektórych grup produktów. Praktyczne implikacje pracy ukazują konieczność uwzględnienia efektu kraju pochodzenia produktu w działaniach marketingowych przedsiębiorstw, wskazują również, które grupy produktów są w szczególny sposób postrzegane przez pryzmat ich kraju pochodzenia i wrażliwe na etnocentryzm konsumentów. Wymiar społeczny pracy ukazuje, iż globalizacja nie osłabiła związków z krajem, regionem i lokalną społecznością, które manifestują się również w zachowaniach konsumenckich.
Słowa kluczowe: globalizacja, efekt kraju pochodzenia, etnocentryzm konsumencki, globalizacja konsumpcji.
Kody JEL: M03, M16, M31, M37

Ethnocentric Attitudes of Consumers in the Face of Consumption Globalisation

An aim of the study is to characterise and analyse consumers' behaviours determined by the image of the country of product origin, with a particular consideration of their ethnocentric attitudes. Based on the literature review and the published results of research, the author characterised the trends in consumers' behaviours connected with impact of the effect of the country of origin as well as the motives and determinants of their ethnocentric attitudes. The author carried out a questionnaire-based survey which confirmed the described tendencies on consumers' behaviours connected with the country of origin of the product as well as indicated the existence of ethnocentric attitudes, especially as regards some groups of products. The practical implications of the study indicate the necessity to take into account the country of origin of the product in enterprises' marketing activities; they also indicate which groups of products are perceived in a special way through the prism of the country of their origin ad sensitive to the consumers' ethnocentrism. The study's social dimension indicates that globalisation has not weakened relationships with the country, region and the local community, which are also manifested in consumers' behaviours.
Key words: globalisation, effect of the country of origin, consumer's ethnocentrism, globalisation of consumption.
JEL codes: M03, M16, M31, M37

Этноцентрическое отношение потребителей перед лицом глобализации потребления

Цель работы - дать характеристику и провести анализ поведения потребителей, предопределяемого обликом страны происхождения продукта, с особым учетом их этноцентрического отношения. На основе обзора литературы и опубликованных результатов исследований дали характеристику трендов в поведении потребителей, связанном с воздействием эффекта страны происхождения продукта, а также мотивов и обусловленностей их этноцентрического отношения. Провели опрос, который подтвердил описываемые тенденции в поведении потребителей, связанном со страной происхождения продукта, а также указал существование этноцентрического отношения, особенно по отношению к некоторым группам продуктов. Практические импликации работы указывают необходимость учета эффекта страны происхождения в маркетинговых действиях предприятий, они тоже указывают, которые группы продуктов воспринимаются особым образом сквозь призму страны их происхождения и чувствительны к этноцентризму потребителей. Общественное измерение работы указывает, что глобализация не ослабила связей со страной, регионом и местной общественностью, которые проявляют себя также в потребительском поведении.
Ключевые слова: глобализация, эффект страны происхождения, потребительский этноцентризм, глобализация потребления.
Коды JEL: M03, M16, M31, M37


Monika Radzymińska, Dominika Jakubowska, Wacław Mozolewski
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Postawy i zachowania proekologiczne względem zagadnień środowiskowych

Cel artykułu: w pracy podjęto próbę ustalenia siły zależności pomiędzy zachowaniami proekologicznymi a zmiennymi związanymi ze stylem życia oraz wybranymi komponentami postaw proekologicznych.
Rodzaj wykorzystanej metodologii badawczej: w grupie 776 respondentów przeprowadzono badania ilościowe metodą bezpośrednią (face to face). Narzędziem badawczym był poddany walidacji (metoda głównych składowych, współczynniki α-Cronbacha) kwestionariusz wywiadu. Wpływ badanych zmiennych na zachowania proekologiczne określono za pomocą współczynników korelacji.
Główne wyniki badań: zachowania proekologiczne są w niewielkim stopniu powiązane ze stylem życia oraz postawami proekologicznymi respondentów.
Implikacje praktyczne: wyniki badań wskazują na potrzebę zmian zachowań społeczeństwa przez oddziaływanie na komponenty postawy proekologicznej.
Implikacje społeczne: w przyszłości poszukiwanie rozwiązań w zakresie propagowania zachowań proekologicznych powinno uwzględniać kształtowanie elementu emocjonalnego postawy. Wzrost świadomości ekologicznej będącej wynikiem edukacji wpływa na kształtowanie się zachowań proekologicznych na rynku żywności.
Słowa kluczowe: postawy proekologiczne, zachowania, ochrona środowiska.
Kody JEL: A13

Proecological Attitudes and Behaviours towards the Environmental Issues

Aim of the article: in their study, the authors undertook an attempt to establish the strength of dependencies between the proecological behaviours and the variables related to the lifestyle and with the selected components of proecological attitudes.
Type of the research methodology used: in the group of 776 respondents, there were carried out quantitative surveys by the face-to-face method. A research tool was the interview questionnaire subjected to validation (the method of main components, Cronbach's α coefficients). The impact of the variables in question on proecological behaviours was determined with the help of correlation coefficients.
Main research findings: proecological behaviours are to a minor degree related to the lifestyle and respondents' proecological attitudes.
Practical implications: the research findings indicate the need to change society's behaviours by way of influencing the components of the proecological attitude.
Social implications: in the future, seeking for solutions in the field of promoting the proecological behaviours should take into account formation of the attitude's emotional element. Growth of the ecological awareness being a result of education affects the formation of proecological behaviours in the food market.
Key words: proecological attitudes, behaviours, environmental protection.
JEL codes: A13

Проэкологическое отношение и поведение по отношению к вопросам защиты окружающей среды

Цель статьи: в работе предприняли попытку определить силу зависимостей между проэкологическим поведением и переменными, связанными со стилем жизни и с избранными составными частями проэкологического отношения.
Вид использованной исследовательской методологии: в группе 776 респондентов провели обследования по методу прямых интервью. Исследовательским инструментом был подверженный оценке (метод основных составных частей, коэффициенты альфа Кронбаха) вопросник интервью. Влияние изучаемых переменных на проэкологическое поведение определили с помощью коэффициентов корреляции.
Основные результаты исследований: проэкологическое поведение в небольшой степени связано со стилем жизни и с проэкологическим отношением респондентов.
Практические импликации: результаты исследований указывают необходимость изменений в поведении общества путем воздействия на составные части проэкологического отношения.
Социальные импликации: в будушем поиск решений в области популяризации проэкологического поведения должен учитывать формирование эмоционального элемента отношения. Рост экологической сознательности, являющейся результатом обучения, влияет на формирование проэкологического поведения на рынке продуктов питания.
Ключевые слова: проэкологическое отношение, поведение, защита окружающей среды.
Коды JEL: A13


Agnieszka Rybowska, Joanna Newerli-Guz
Akademia Morska w Gdyni

Zachowania konsumentów 60+ na trójmiejskim rynku luksusowych produktów spożywczych

W ostatnich latach obserwuje się intensywny rozwój rynku dóbr luksusowych, który oferuje konsumentowi coraz większy asortyment produktów i szerszą ich dostępność. Celem przeprowadzonego badania było poznanie zachowań seniorów na rynku luksusowych produktów spożywczych. Badanie przeprowadzono metodą ankiety bezpośredniej. W kwestionariuszu zastosowano kafeterię zamkniętą pojedynczego i wielokrotnego wyboru. Wyniki przedstawiono jako odsetek odpowiedzi. Badaniem objęto grupę 280 mieszkańców Trójmiasta powyżej 60. roku życia, w tym 130 uczestników zajęć Centrum Aktywności Seniora w Gdyni oraz Gdańskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Badanie przeprowadzono w marcu i kwietniu 2014 roku. Stwierdzono, iż starsi konsumenci kupują spożywcze produkty luksusowe. Do najczęściej spożywanych należą wędliny, sery oraz kawa, a do najrzadziej - owoce morza. Zachętą do zakupu tego typu produktów są ich wysoka jakość i pozytywny wpływ na zdrowie, a barierami wysoka cena i niska dostępność. Dla seniorów ważne są polecenie znajomych oraz promowanie luksusowych produktów i dań poprzez kulinarne programy telewizyjne. Głównymi miejscami zakupu spożywczych produktów luksusowych są ekskluzywne delikatesy oraz supermarkety. Badanie pokazało, iż seniorzy chętnie sięgają po produkty z górnej półki, stanowią więc ważny segment w rozwoju tego typu rynku. Jest to istotny sygnał pod adresem praktyki gospodarczej, przedstawicieli kanałów dystrybucji jak i handlowców. Ten segment rynku należy traktować jako atrakcyjny, dla którego warto przygotować odpowiednią ofertę, kanały komunikacji i odpowiednie zachęty.
Słowa kluczowe: produkty luksusowe, zachowanie konsumentów, seniorzy.
Kody JEL: D12

Behaviours of Consumers Aged 60+ in the Tricity Market for Luxurious Food Products

Recently, there has been observed an intensive development of the market for luxurious goods, which offers the consumer a bigger and bigger assortment of products and wider and wider accessibility thereof. An aim of the carried out research was to learn the elder people's behaviours in the market for luxurious food products. The research was carried out by the method of direct survey. In the questionnaire, there was applied the cafeteria-style checklist of single and multiple choice. The findings were presented as a percentage of responses. The survey covered the group of 280 dwellers of Tricity aged 60+, of whom 130 individuals were participants of classes at the Elder People's Activity Centre in Gdynia and the Gdansk Third Age University. The survey was conducted in March and April 2014. It was stated that elder consumers used to buy luxurious food products. The most often consumed include cured meat products, cheeses and coffee, while the most seldom - seafood. The incentives to buy such products are their high quality and positive influence on health, while the barriers - high price and low accessibility. For elder people important are recommendations made by their acquaintances as well as promotion of luxurious products and dishes by way of culinary TV programmes. The main places for luxurious food products shopping are up-market delicatessen and supermarkets. The survey showed that elder people readily reach for the top-shelf products; hence they constitute an important segment in such market development. This is an important signal addressed to the business practice, representatives of distribution channels, and traders. This market segment should be treated as attractive for which it is worthwhile to prepare an adequate offer, communication channels and proper incentives.
Key words: luxurious products, consumers' behaviour, elder people.
JEL codes: D12

Поведение потребителей в возрасте свыше 60 лет на рынке продуктов питания, являющихся товарами роскоши, на территории Труймяста

В последние годы наблюдается интенсивное развитие рынка предметов роскоши, который предлагает потребителю все больший ассортимент продуктов и более широкую их доступность. Цель проведенного исследования заключалась в изучении поведения пожилых людей на рынке продуктов питания, являющихся товарами роскоши. Исследование провели по методу прямого опроса. В вопроснике применили набор вопросов закрытого типа разового и многократного выбора. Результаты представили в виде процента ответов. Исследование охватило группу 280 жителей Труймяста в возрасте свыше 60 лет, в том числе 130 участников занятий Центра активности пожилых людей и Гданьского университета третьего возраста. Исследование провели в марте и апреле 2014 года. Констатировали, что пожилые потребители покупают продукты питания, являющиеся товарами роскоши. К числу чаще всего потребляемых относятся копчености, сыры и кофе, к числу же самых редких - морепродукты. Стимулом для покупки такого рода продуктов являются их высокое качество и положительное влияние на здоровье, а барьерами - высокая цена и низкая доступность. Для пожилых людей важны рекомендация знакомых и продвижение продуктов роскоши и блюд из них посредством кулинарных телевизионных программ. Основные места покупки продуктов питания, являющихся товарами роскоши - избранные гастрономы и супермаркеты. Исследование показало, что люди преклонного возраста охотно берут продукты с верхней полки, следовательно, они представляют собой важный сегмент такого рода рынка. Это существенный сигнал в адрес хозяйственной практики, представителей каналов распределения, а также торговцев. Этот сегмент рынка следует считать привлекательным, для которого стόит подготовить соответствующее предложение, каналы коммуникации и соответствующие стимулы.
Ключевые слова: продукты роскоши, поведение потребителей, пожилые люди.
Коды JEL: D12


Izabela Sowa
Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach

Wpływ wybranych determinant na zachowania młodych konsumentów w latach 2004-2013 (wyniki badań własnych)

Celem rozważań jest identyfikacja zmian, które zaszły w zachowaniach młodych polskich konsumentów od 2004 roku. Szczególną uwagę poświęcono roli marki, reklamy, opinii rodziców i rówieśników oraz dotychczasowych doświadczeń wynikających z użytkowania produktu. W efekcie wskazano na kierunki zmian, które zachodzą w postawach wobec tych determinant.
Praca jest rezultatem badań ankietowych prowadzonych w latach 2004, 2006, 2010 i 2013 wśród uczniów śląskich szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Badania pozwoliły na wskazanie rosnącej roli czynników społecznych w procesie decyzyjnym młodzieży, identyfikacji zmian w hierarchii czynników oddziałujących na zakupy oraz zróżnicowanie zachowań wynikające z płci konsumentów.
Rezultaty badań mogą służyć opracowaniu strategii działań marketingowych na rynku młodego konsumenta oraz przyczyniać się do głębszego rozpoznania tego rynku.
Słowa kluczowe: młodzi konsumenci, determinanty zachowań, zachowania konsumenckie.
Kody JEL: D12

Impact of the Selected Determinants on Young Consumers' Behaviours in 2004-2013 (Own Surveys Findings)

An aim of considerations is to identify the changes that have taken place in young consumers' behaviours since 2004. A particular attention was paid to the role of brand, advertising, opinion of parents and peers as well as to the hitherto experience issuing from the use of the product. In result, there was indicated the direction of changes that take place in attitudes towards these determinants.
The study is a result of surveys carried out in 2004, 2006, 2010 and 2013 among pupils of Silesian grammar and secondary schools. The surveys allowed indicating the role of social factors in the youths' decision-making process, identifying the changes in the hierarchy of the factors affecting purchases and differentiation of behaviours issuing from the consumers' gender.
The surveys' findings may serve for working out a strategy of marketing activities in the young consumer's market and contribute to a deeper recognition of this market.
Key words: young consumers, determinants of behaviours, consumer behaviours.
JEL codes: D12

Влияние избранных детерминантов на поведение молодых потребителей в 2004-2013 гг. (результаты собственных исследований)

Цель рассуждений - выявить изменения, произошедшие в поведении молодых польских потребителей с 2004 г. Особое внимание обратили на роль марки, рекламы, мнений родителей и сверстников, а также на прежний опыт, вытекающий из пользования продуктом. В результате указали на направление изменений, происходящих в отношении к этим детерминантам.
Работа - результат опросов, проводимых в 2004, 2006, 2010 и 2013 гг. среди учащихся силезских школ уровня гимназий и сверх гимназий. Исследования позволили указать растущую роль социальных факторов в процессе принятия решений молодежью, выявить изменения в иерархии факторов, влияющих на покупки, а также дифференцирование поведения, вытекающее из пола потребителей.
Результаты исследований могут служить для разработки стратегий маркетинговых действий на рынке молодого потребителя, а также способствовать углубленному изучению этого рынка.
Ключевые слова: молодые потребители, детерминанты поведения, потребительское поведение.
Коды JEL: D12