Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaGospodarkaSzanse i zagrożenia wzrostu. Prognozy na przyszłość.Janusz Sawicki
Szukaj:   
 

 
Bezkosztowe możliwości zwiększenia wpływów z podatków
Handel wewnętrzny w Polsce 2011-2016
Dylematy zrównoważonego rozwoju
Świat i Polska przed nowymi wyzwaniami
Zmiany w sferze handlu w Polsce w latach 2010-2015
Szanse i zagrożenia wzrostu. Prognozy na przyszłość.
Krzysztof Marczewski
Janusz Sawicki
Jan Przystupa
Janusz Chojna
Polska gospodarka przed wielką zmianą?





 

Janusz Sawicki

dr Janusz Sawicki - Zakład Koniunktury Krajowej i Eksportowej

Nieznaczna poprawa koniunktury światowej w 2015 roku i prognoza na 2016 rok nie zwiastują zakończenia kryzysowego trendu obserwowanego od 2007 roku. Prognozy wskazują, że zarówno kraje rozwinięte, jak i rozwijające się nie osiągną nawet średniego tempa wzrostu z lat 1999-2007 (4% p.a). Kraje rozwinięte, pomimo poprawy koniunktury, notują dalej lukę popytową (od 2009 roku). W krajach rozwijających się spada tempo wzrostu. Pomimo mocno zróżnicowanej sytuacji pomiędzy regionami, jak i w ich ramach coraz mocniej eksponowana jest teza o niebezpieczeństwie sekularnej stagnacji. Przyczyny leżą w niskim popycie konsumpcyjnym, co wiąże się z utrzymującym się w wielu krajach bezrobociem, starzeniem się społeczeństwa, stagnacją dochodów i spadającą produktywnością czynników produkcji (total factor productivity - TFP). Pomimo stosowania niekonwencjonalnej polityki monetarnej (tzw. quantitative easing wprowadzony jest w krajach wytwarzających 50% światowego PKB) i generalnego luzowania polityki fiskalnej kredyt dla sektora nie-finansowego nie wzrasta. Nie wzrastają też inwestycje, które w strefie euro w 2014 roku były o 100 mld euro poniżej poziomu sprzed wybuchu kryzysu finansowego. Jest to skutek zarówno oddłużania sektora finansowego, przedsiębiorstw niefinansowych i gospodarstw domowych jak i słabych perspektyw na wzrost popytu. Wprawdzie rosnący kurs USD poprawia konkurencyjność eksportu w niektórych regionach, generując wzrost eksportu, ale powoduje też wzrost walutowego zadłużenia gospodarek o ujemnej zagranicznej pozycji inwestycyjnej netto. Ocenia się, że w 2015 roku i 2016 roku wzrośnie ryzyko niestabilności rynków finansowych. Przyczyny są różne: zarówno decyzje Fed co do polityki monetarnej, jak i sytuacja w strefie euro (Grecja), czynniki polityczne w Europie (Ukraina, Rosja), czy niepokoje w basenie Morza Śródziemnego i Bliskim Wschodzie. W tej sytuacji np. MFW czy OECD dostrzegają istotną rolę w stabilizacji wzrostu gospodarczego dla przyspieszonych inwestycji strukturalnych (sensu largo) podejmowanych przede wszystkim przez sektor publiczny. Ocena sytuacji koniunkturalnej i proponowane działania są istotne także dla kierunków polskiej polityki inwestycyjnej, prowadzonej przy wykorzystaniu środków unijnych czy inwestycji zagranicznych. Dynamika zmian skłonności do ryzyka na rynkach światowych wpływa na poziom przepływów kapitałowych, w tym BIZ. Spadek napływu BIZ do gospodarek wschodzących będzie oddziaływać także na przepływy kapitałowe w polskim bilansie płatniczym. Wzrost niepewności na rynkach finansowych wymagać będzie ograniczania „dolaryzacji" polskiej gospodarki i bardziej proeksportowego ukierunkowywania inwestycji, także zagranicznych. W 2014 roku walutowa obsługa inwestycji bezpośrednich i portfelowych ( bez reinwestowanych zysków) stanowiła 2,8% PKB. Stabilizacja finansów zagranicznych będzie więc zmuszać w najbliższych latach do zwiększonego wysiłku eksportowego.

Zachęcamy do zapoznania się z najnowszym raportem „Koniunktura gospodarcza świata i Polski 2013-2016" (2015, ISSN: 1426-790X)

Zamawianie ekspertyz i opracowań celowych wykonywanych przez Instytut na zlecenie (kontakt)