Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Integracji Europejskiej (ZIE)Unia Europejska.pl (d. Wspólnoty Europejskie)Abstrakty3/2015
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2011
2/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013
5/2013
6/2013
1/2014
2/2014
3/2014
4/2014
5/2014
6/2014
1/2015
2/2015
3/2015
4/2015
5/2015
6/2016
1/2016
2/2016
3/2016
4/2016
5/2016
6/2016
Egzemplarze on-line
Najczęściej cytowane artykuły w czasopiśmie





 

3/2015

Wzrost znaczenia Stanów Zjednoczonych w eksporcie strefy euro

Wojciech Mroczek

W drugim kwartale 2015 r. Stany Zjednoczone stały się największym rynkiem eksportowym strefy euro, wyprzedzając Wielką Brytanię. Wzrost eksportu strefy euro do USA wspierała powiększająca się skala deprecjacji euro wobec dolara amerykańskiego oraz rosnące znaczenie największej gospodarki świata w kształtowaniu dynamiki międzynarodowych obrotów handlowych. W tych warunkach w I kw. 2015 r. Stany Zjednoczone stały się najważniejszym kierunkiem eksportu dla niemieckich przedsiębiorstw - wartość eksportu Niemiec do USA przekroczyła wartość ich eksportu do Francji, która dotychczas była największym odbiorcą towarów pochodzących z Niemiec.
Od czwartego kwartału 2013 r. eksport towarów strefy euro do USA rośnie szybciej niż do pozostałych krajów trzecich, przy czym dysproporcja ta systematycznie powiększa się na korzyść rynku amerykańskiego. Nastąpiło zatem odwrócenie wyraźnej spadkowej tendencji udziału rynku amerykańskiego w eksporcie strefy euro obserwowanej w okresie od 2002 r. do światowego kryzysu finansowego w 2008 r., na co w dużej mierze złożył się szybszy wzrost popytu w gospodarkach rozwijających się oraz zwiększenie się obrotów handlowych realizowanych wewnątrz międzynarodowych łańcuchów wartości dodanej. Uwagę zwraca także dość wyraźna korelacja między udziałem USA w eksporcie strefy euro a kursem euro wobec dolara amerykańskiego. W latach 2002-2008 aprecjacja kursu euro była jednym z czynników wpływających na spadek znaczenia eksportu do USA. Po kryzysie w latach 2008-2009, udział USA ustabilizował się na stosunkowo niskim poziomie.
Słowa kluczowe: eksport, strefa euro, struktura handlu, kurs walutowy.
Klasyfikacja JEL: F14, F63, O14.


Sektor rolno-spożywczy: tempo rozwoju w nowych państwach członkowskich UE

Miklós Somai, Zsuzsanna Hegedüs

W swym artykule próbowaliśmy zmierzyć - wykorzystując 15-22 wskaźników oraz używając wskaźnika syntetycznego - i dokonać analizy wyników sektora rolno-spożywczego UE-10 (nowe państwa członkowskie z pominięciem Cypru, Malty i Chorwacji) w okresie ostatnich mniej więcej 15 lat. Skoncentrowaliśmy nasze badania na tempie rozwoju zarówno pod względem wielkości bezwzględnych, jak i względnych. Jeżeli chodzi o te drugie, wzięliśmy pod uwagę początkowy (tzn. sprzed integracji) poziom rozwoju dla każdego nowego państwa, żeby ustalić, czy - z punktu widzenia porównań międzynarodowych - dobrze wykorzystały swój potencjał i podążały ścieżką rozwoju stosownie do swych względnych warunków rozwoju. Stwierdziliśmy, że stosując dowolną metodę Polska i kraje bałtyckie (zwłaszcza Estonia i Litwa) należały do krajów o najlepszych wynikach, rozwijając się wyraźnie szybciej niż pozostałe kraje. Na koniec spróbowaliśmy wskazać pewne możliwe przyczyny kryjące się za różnicami w wynikach i stwierdziliśmy, że wiek, kwalifikacje i skłonność do podejmowania ryzyka przez rolników, jak również warunki makroekonomiczne dominujące w ich kraju rodzinnym (popyt wewnętrzny, otoczenie biznesowe) mogą być skorelowane z tymi różnicami.
Słowa kluczowe: wyniki sektora rolno-spożywczego, rozwój, nowe państwa członkowskie UE.
Klasyfikacja JEL: F14, F15, Q1.


Makroostrożnościowy nadzór nad rynkiem finansowym Unii Europejskiej

Michał Kruszka

Ostatni kryzys ujawnił istotne ułomności nadzoru finansowego zarówno w wymiarze mikroostrożnościowym, jak też w odniesieniu do systemu finansowego jako całości. Model nadzoru bazujący na działaniach poszczególnych państw okazał się niewydolny w obliczu transgranicznej integracji poszczególnych sektorów europejskiego rynku finansowego. Zjawiska kryzysowe obnażyły niedostateczną współpracę, koordynację i niespójne stosowanie prawa europejskiego. W celu przezwyciężenia tych niedoskonałości w 2011 r. ustanowiono Europejski System Nadzoru Finansowego (ESNF). Jego istotnym składnikiem jest Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ERRS), która sprawuje nadzór makroostrożnościowy. Nadrzędnym celem tego forum jest zapewnienie stabilności całościowo ujmowanemu rynkowi finansowemu oraz zapobieganie negatywnym reperkusjom w sferze realnej. Mimo niewiążącego charakteru decyzji podejmowanych przez ERRS oraz nadmiernej koncentracji na sektorze bankowym, aktywność Rady zasługuje na pozytywną ocenę. Rozszerzenie mandatu ESNF o kwestie globalnej stabilności poprawiło jakość sprawowanego nadzoru. Wyzwaniem stojącym przed ERRS jest jednak zbudowanie nowej formuły współpracy z Europejskim Bankiem Centralnym po ustanowieniu Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego nad bankami z krajów strefy euro.
Słowa kluczowe: nadzór makroostrożnościowy, Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego, zalecenia, CRR/CRDIV.
Klasyfikacja JEL: E44, E61, G01, G28.


Firmy rodzinne w perspektywie unijnej

Jan Klimek, Jacek Lipiec

W artykule przedstawiono i omówiono zagadnienia oraz inicjatywy związane z firmami rodzinnymi, podejmowane w instytucjach unijnych. Szczególną rolę odegrał w tym zakresie Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, który jest organem konsultacyjnym dla instytucji unijnych. Komitet ten opracował własną opinię w sprawie organizacji i działalności przedsiębiorstw rodzinnych w Europie uznawanych za źródło ponownego/dalszego wzrostu gospodarczego i zwiększenia liczby nowych miejsc pracy. W opinii tej wzywa się Komisję Europejską do zintensyfikowania działań na rzecz firm rodzinnych, w szczególności do przyjęcia jednolitej definicji firm rodzinnych dla potrzeb statystycznych i opracowania programów wsparcia, a także usprawnienia regulacji dotyczących sukcesji i in. W artykule przedstawiono działalność instytucji unijnych poprzez pryzmat procesu przygotowywania opinii oraz finalnego produktu w postaci tejże opinii.
Słowa kluczowe: firmy rodzinne, Unia Europejska, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, opinia własna.
Klasyfikacja JEL: D10, K36.


Ukraina - uwikłanie między liberalizacją handlu a protekcjonizmem

Ewa Kaliszuk

Na początku 2016 roku ma wejść w życie Pogłębiona i kompleksowa umowa o wolnym handlu (Deep and Comprehensive Free Trade Agreement - DCFTA) - handlowa część układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Ukrainą. Oznacza to, że Ukraina otworzy szerzej swój rynek dla towarów importowanych z państw członkowskich UE (Unia otworzyła swój rynek w kwietniu 2014 r. w wyniku jednostronnej liberalizacji). W artykule postawiono następujące pytanie badawcze - czy szersze otwarcie na konkurencję zagraniczną nie wzmocni nastrojów protekcjonistycznych wśród ukraińskich producentów. Bardzo trudna sytuacja gospodarcza Ukrainy w 2015 r. i nikłe widoki na poprawę w 2016 r. oraz liczne próby wprowadzenia środków protekcjonistycznych w latach 2009-2015, motywowane m.in. znaczną liberalizacją handlu w związku z akcesją Ukrainy do WTO, wskazują, że z taką możliwością należy się liczyć. W artykule przeanalizowano środki polityki handlowej, które władze ukraińskie starały się zastosować w celu ochrony bilansu płatniczego bądź krajowych producentów w tym okresie oraz możliwości ochrony rynku ukraińskiego na mocy umowy DCFTA. W podsumowaniu przedstawiono argumenty za i przeciw potencjalnemu wzrostowi tendencji protekcjonistycznych na Ukrainie po wejściu umowy DCFTA w życie.
Słowa kluczowe: protekcjonizm, liberalizacji handlu, umowy o wolnym handlu.
Klasyfikacja JEL: F13, F14, F15.