Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaGospodarkaŚwiat i Polska przed nowymi wyzwaniamiKrzysztof Marczewski
Szukaj:   
 

 
Gospodarka świata i Polski - szanse i zagrożenia
Bezkosztowe możliwości zwiększenia wpływów z podatków
Handel wewnętrzny w Polsce 2011-2016
Dylematy zrównoważonego rozwoju
Świat i Polska przed nowymi wyzwaniami
Juliusz Kotyński
Krzysztof Marczewski
Jan Przystupa
Janusz Chojna
Łukasz Ambroziak
Zmiany w sferze handlu w Polsce w latach 2010-2015
Szanse i zagrożenia wzrostu. Prognozy na przyszłość.
Polska gospodarka przed wielką zmianą?





 

Krzysztof Marczewski

dr hab. Krzysztof Marczewski, prof. IBRKK - kierownik Zakładu Koniunktury Krajowej i Eksportowej

Poprawa sytuacji w strefie euro

Tempo wzrostu gospodarczego w strefie euro w 2015 roku wyraźnie przyspieszyło i było wyższe niż przewidywały to wiosną zeszłego roku główne instytucje międzynarodowe. W kolejnych kwartałach wzrosty PKB wyniosły: 0,5%, 0,4%, 0,3% i 0,4%. W całym ubiegłym roku PKB zwiększył się o 1,7%, najszybciej po 2010 roku. Według wstępnych danych, opublikowanych w połowie maja przez Eurostat, w I kwartale br. PKB zwiększył się o 0,6% w stosunku do poprzedniego kwartału i o 1,7% w stosunku do analogicznego kwartału 2015 roku. Pozytywny wkład we wzrost gospodarczy pochodził w dalszym ciągu przede wszystkim ze strony wewnętrznego popytu finalnego. Eksport netto wykazał dodatni wpływ na PKB tylko w II kwartale. Natomiast zainicjowana w III kwartale odbudowa zapasów stale pozytywnie oddziaływała na wzrost PKB. Ten układ popytowych czynników wzrostu jest typowy dla fazy ożywienia. Rok 2015 można zatem uznać za cezurę kończącą siedmioletni okres kryzysu gospodarczego w strefie euro.
Ożywieniu gospodarczemu sprzyjały niskie ceny ropy naftowej, deprecjacja euro, łagodna polityka pieniężna EBC i wzrost wydatków publicznych w ramach Planu Inwestycyjnego dla Europy. Plan ten, nazywany też planem Junckera, został zainicjowany w listopadzie 2014 roku. Ma na celu ożywienie inwestycji w Unii Europejskiej po zapaści w okresie kryzysu. Składają się na niego trzy elementy: Europejski Fundusz Inwestycji Strategicznych (EFSI), który ma zgromadzić co najmniej 315 mld euro na dodatkowe inwestycje w latach 2015-2017, Portal Europejskich Projektów Inwestycyjnych (EIPP) wraz z Europejskim Inwestycyjnym Centrum Doradczym (EIAH), informujące potencjalnych inwestorów o zgłaszanych projektach i ich wspomagające oraz pakiet reform strukturalnych nakierowanych na poprawę warunków inwestowania. Do maja 2016 r. EFSI zmobilizował 100 mld euro dla potrzeb reali-zacji 64 projektów infrastrukturalnych i innowacyjnych oraz 185 umów na finansowanie star-tupów, a także małych i średnich przedsiębiorstw.
Zdecydowanie poprawił się stan finansów publicznych w strefie euro jako całości i w więk-szości krajów członkowskich. Według obliczeń Komisji Europejskiej ogólny deficyt budżeto-wy strefy euro obniżył się już po raz kolejny, tym razem z 2,6% PKB w 2014 r. do 2,1% PKB w 2015 r. Dobrym odzwierciedleniem sytuacji poszczególnych krajów z punktu widzenia per-spektyw ustabilizowania relacji długu do PKB jest wskaźnik wymaganego do realizacji tego celu salda pierwotnego sektora finansów publicznych (a więc salda pomniejszonego koszty odsetkowe), przy aktualnym poziomie tej relacji. Liczy się go następująco:

dt = (it - nt)bt-1

gdzie:
dt - wymagany dla stabilizacji relacji długu publicznego do PKB poziom salda pierwotnego sektora finansów publicznych w relacji do nominalnego PKB,
it - długookresowa nominalna stopa oprocentowania długu (per annum),
nt - tempo wzrostu nominalnego PKB,
bt - relacja długu publicznego do nominalnego PKB.

Uzyskana w ten sposób wielkość pożądanego salda jest konfrontowana z faktycznym jego poziomem (ddt) osiągniętym w roku t. Różnicę tych dwu wskaźników określamy mianem luki salda pierwotnego:

Lukat = dt - ddt

Wyniki obliczeń tych wskaźników dla 5 początkowo najbardziej zagrożonych krajów strefy euro oraz dla porównania Francji, Niemiec i Polski zawiera tablica:

Wymagane saldo pierwotne finansów publicznych i luka salda pierwotnego
w latach 2012-2015 (w % PKB)

  Wymagane saldo pierwotne Luka salda pierwotnego
 Sektory instytucjonalne 2012 201320142015
2012
 2013 2014 2015
 Francja 1,0 0,7 0,5 -1,0 3,2 2,5 2,3 0,5
 Niemcy -0,3 -0,7 -1,7 -2,5 -2,5 -2,5 -3,8 -4,8
 Grecja 51,9 25,0 15,0 18,9 55,6 34,0 14,6 22,3
 Irlandia 6,1 1,4 -3,5 -13,3 10,0 2,8 -3,7 -14,1
 Włochy 8,1 6,0 3,1 0,1 5,9 4,1 1,5 -1,5
 Portugalia 16,6 6,5 2,4 -1,3 17,4 6,5 4,7 -1,5
 Hiszpania 5,9 4,8 1,6 -2,1 13,4 8,3 4,1 -0,1
 Polska 0,5 1,3 -0,2 -0,7 1,5 2,8 1,2 0,1

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Eurostatu wg wyżej podanych formuł.


Zachęcamy do zapoznania się z najnowszymi raportami: „Inwestycje zagraniczne w Polsce 2014-2015" (2016, ISSN: 1231-1103) oraz „Koniunktura gospodarcza świata i Polski 2014-2017" (2016, ISSN: 1426-790X)

Zamawianie ekspertyz i opracowań celowych wykonywanych przez Instytut na zlecenie (kontakt)