Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaGospodarkaŚwiat i Polska przed nowymi wyzwaniamiJan Przystupa
Szukaj:   
 

 
Bezkosztowe możliwości zwiększenia wpływów z podatków
Handel wewnętrzny w Polsce 2011-2016
Dylematy zrównoważonego rozwoju
Świat i Polska przed nowymi wyzwaniami
Juliusz Kotyński
Krzysztof Marczewski
Jan Przystupa
Janusz Chojna
Łukasz Ambroziak
Zmiany w sferze handlu w Polsce w latach 2010-2015
Szanse i zagrożenia wzrostu. Prognozy na przyszłość.
Polska gospodarka przed wielką zmianą?





 

Jan Przystupa

dr Jan Przystupa, prof. IBRKK - Zakład Koniunktury Krajowej i Eksportowej

Prognoza rozwoju polskiej gospodarki w latach 2016-2017

W 2015 r. realny PKB Polski powiększył się o 3,6%. Przyrost PKB był, od strony statystyki rachunków narodowych, determinowany przez spożycie gospodarstw domowych (50% przyrostu) oraz w mniejszym stopniu przez spożycie publiczne (16,7%) i inwestycje (30,6%). Handel zagraniczny dodawał do przyrostu PKB 0,3 pkt. proc., tj. 8,3%.
Przekładając realne przyrosty na zmiany nominalne, wartość PKB wzrosła w 2015 r. o 70,5 mld zł, w tym wartość konsumpcji gospodarstw domowych o 18,1 mld zł, konsumpcji publicznej o 8,1 mld z, a inwestycji o 21 mld zł. Natomiast wartość eksportu towarów i usług zwiększyła się o 67,6 mld zł. Nawet odejmując zagraniczną wartość dodaną w polskim eksporcie, to przyrost wartości eksportu (o ok. 44 mld zł) był większy niż przyrost spożycia i akumulacji łącznie.
Spośród czynników determinujących eksport zarówno kurs walutowy, jak i popyt zewnętrzny nie stanowiły bariery ograniczającej wzrost. W 2015 r. kurs złotego w stosunku do euro, przy którym eksport (według przedsiębiorstw) przestaje być opłacalny wynosił 3,85, kurs notowany 4,18, tzn. „ankietowe" niedoszacowanie kursu sięgało 8,6%. Takie niedoszacowanie kursu, przy rosnącej konkurencyjności polskiego eksportu było możliwe wyłącznie z powodu niższej dynamiki jednostkowych kosztów pracy (ULC) w polskim przemyśle przetwórczym w porównaniu do najważniejszych partnerów handlowych Polski. Z kolei niższa dynamika ULC wynikała ze wzrostu jednostkowej produktywności, która okazała się czynnikiem silniejszym niż dynamika płac nominalnych. W krótkim okresie niepełne opłacanie wzrostu produktywności przynosi wymierne efekty w postaci szybkiego wzrostu eksportu, natomiast w długim - powoduje utrwalenie aktualnej struktury wywozu opartej na konkurencyjności cenowej, a nie na konkurowaniu jakością. Ponadto, w opisanej sytuacji następuje ciągłe i trwałe powiększanie różnicy między poziomem cen i płac w kraju i za granicą, izolując gospodarkę krajową od gospodarki partnerów handlowych.
Prognozę na lata 2016-2017 opracowano przy założeniu, że gospodarka podlega standardowym wahaniom cyklicznym, na które nakłada się polityka gospodarcza rządu i polityka pieniężna NBP. Procesy polityczne mają o tyle wpływ na gospodarkę, o ile są w stanie modyfikować politykę gospodarczą wymuszając rozwiązania sprzeczne z zasadami gry rynkowej. Otoczenie zewnętrzne reaguje na krajowe procesy gospodarcze zmieniając swoje nastawienie w zależności od własnej oceny ryzyka.
Przy takich założeniach i przy niezmieniającym się w sposób istotny popycie zagranicznym oraz wysokiej konkurencyjności cenowej eksportu, wolumen polskiego eksportu może rosnąc w tempie 6,3% w 2016 r. i 5,8% w 2017 r.
Realizowany przez rząd program 500+ powinien zadziałać antycyklicznie i przyczynić się do przyspieszenia tempa wzrostu konsumpcji gospodarstw domowych o 0,5-0,6 pkt proc. w roku bieżącym. Natomiast w 2017 r. dochody gospodarstw domowych nie zwiększą się z tego tytułu w sposób istotny, skutkując utrzymaniem poziomu konsumpcji, z tylko niewielkim wpływem programu 500+ na jej dynamikę. Ok. 15% zwiększonego popytu konsumpcyjnego zostanie zaspokojone dodatkowym importem, skutkując bezpośrednim wzrostem importu konsumpcyjnego i pośrednim wzrostem importu zaopatrzeniowego. Można spodziewać się, że wolumen importu wzrośnie o 7,9% w 206 r. i o 7,1% w 2017 r.
Wtedy eksport netto obniżałby tempo wzrostu PKB o 0,6 pkt. proc. w 2016 r. i o 0,5 pkt. proc. w 2017 r., a prognozowany wzrost PKB wyniósłby odpowiednio 3,5% i 3,4%.


Zachęcamy do zapoznania się z najnowszymi raportami: „Inwestycje zagraniczne w Polsce 2014-2015" (2016, ISSN: 1231-1103) oraz „Koniunktura gospodarcza świata i Polski 2014-2017" (2016, ISSN: 1426-790X)

Zamawianie ekspertyz i opracowań celowych wykonywanych przez Instytut na zlecenie (kontakt)