Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaGospodarkaŚwiat i Polska przed nowymi wyzwaniamiŁukasz Ambroziak
Szukaj:   
 

 
Bezkosztowe możliwości zwiększenia wpływów z podatków
Handel wewnętrzny w Polsce 2011-2016
Dylematy zrównoważonego rozwoju
Świat i Polska przed nowymi wyzwaniami
Juliusz Kotyński
Krzysztof Marczewski
Jan Przystupa
Janusz Chojna
Łukasz Ambroziak
Zmiany w sferze handlu w Polsce w latach 2010-2015
Szanse i zagrożenia wzrostu. Prognozy na przyszłość.
Polska gospodarka przed wielką zmianą?





 

Łukasz Ambroziak

dr Łukasz Ambroziak - Zakład Integracji Europejskiej

Pojazdy elektryczne - dynamicznie rozwijający się segment rynku motoryzacyjnego

Globalny kryzys finansowo-gospodarczy lat 2008/2009 bez wątpienia zapoczątkował nową erę w rozwoju światowej branży motoryzacyjnej - erę pojazdów o niskiej emisji spalin. Grupa ta obejmowała zarówno niskoemisyjne samochody z silnikiem spalinowym, jak i samochody zasilane alternatywnymi źródłami energii (samochody hybrydowe i elektryczne). Ostatnia z wymienionych grup stała się przedmiotem szczególnego zainteresowania producentów, konsumentów, jak i administracji rządowej wielu państw.
Przemysł motoryzacyjny należy do jednej z najbardziej umiędzynarodowionych gałęzi przemysłu przetwórczego. Przejawia się to dużym zaangażowaniem inwestorów zagranicznych w produkcję pojazdów mechanicznych oraz części i podzespołów do tych pojazdów. Dotyczy to także segmentu rynku samochodów z napędem elektrycznym. W produkcję tych pojazdów oraz akumulatorów do nich zaangażowane są międzynarodowe koncerny motoryzacyjne. Wsparcie finansowe udzielone przez rządy wielu państw mające służyć rozwojowi rynku pojazdów elektrycznych można w dużej mierze traktować jako formę wsparcia zagranicznych inwestorów.
Według szacunków, w 2015 r. sprzedano nieco ponad 750 tys. pojazdów elektrycznych, a więc dwukrotnie więcej niż w 2014 r. Blisko 60% z nich stanowiły samochody z silnikiem wyłącznie elektrycznym, a pozostałe 40% - samochody typu „plug-in". Tak wysoka dynamika światowej sprzedaży pojazdów elektrycznych była prawie całkowicie rezultatem rozwoju rynku chińskiego. W 2015 r. w Chinach sprzedano 331 tys. pojazdów z silnikiem elektrycznym (z czego ¾ stanowiły samochody w pełni elektryczne), co oznaczało blisko czteroipółkrotny wzrost w porównaniu z 2014 r. Nie bez znaczenia dla rozwoju rynku pojazdów z silnikiem elektrycznym w Chinach był wprowadzony przez władze tego kraju system wsparcia ich nabywców i producentów. W sumie, na rynku chińskim sprzedano 45% wszystkich samochodów elektrycznych. Drugim rynkiem ich zbytu były Stany Zjednoczone, gdzie nabyto 115 tys. takich pojazdów (16% światowej sprzedaży), a trzecim Japonia, ze sprzedażą na poziomie blisko 80 tys. sztuk (blisko 11% sprzedaży światowej). Sprzedaż pojazdów elektrycznych w Europie nie przekroczyła 180 tys. sztuk. Najwięcej sprzedano ich w Holandii (43 tys.), Norwegii (34 tys.), Wielkiej Brytanii (29 tys.), Niemczech (24 tys.) i Francji (23 tys.). W Polsce w 2015 r. sprzedaż samochodów elektrycznych (w pełni elektrycznych i typu „plug-in") wyniosła 259 sztuk, wobec 141 w roku poprzednim.
W 2014 r. aż 13% samochodów sprzedanych na rynku norweskim miało napęd elektryczny, z czego zdecydowaną większość stanowiły pojazdy w pełni elektryczne. Stosunkowo wysoki udział samochodów elektrycznych w sprzedaży pojazdów ogółem odnotowano także w Holandii, w której co trzydziesty sprzedany samochód był elektryczny. W przeciwieństwie do Norwegii, na rynku holenderskim dominowały pojazdy typu „plug-in". W pozostałych krajach samochody elektryczne miały niewielkie znaczenie w sprzedaży pojazdów ogółem (udział poniżej 1%), a często wręcz marginalne (np. w Polsce).

Udział pojazdów elektrycznych (w pełni elektrycznych i typu „plug-in")
w sprzedaży pojazdów ogółem w wybranych krajach w 2014 r.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Ł. Ambroziak, Rynek samochodów elektrycznych i hybrydowych - stan i perspektywy rozwoju, „Unia Europejska.pl", 2015, nr 5, s. 38 oraz New passenger car registrations in the EU by alternative fuel type, komunikat Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Pojazdów (ACEA), 5.02.2016 r.

 

Skutecznym instrumentem pobudzania sprzedaży samochodów elektrycznych okazały się systemy dopłat i zwolnień podatkowych na zakup i użytkowanie tych pojazdów. Bez zastosowania takich zachęt nie byłoby możliwe osiągnięcie tak dynamicznego wzrostu sprzedaży samochodów elektrycznych. Jest to jednak instrument kosztowny i niektóre kraje, np. Norwegia i Chiny, zapowiedziały stopniowe ograniczanie udzielanego wsparcia, aż do całkowitego jego wyeliminowania (w obu krajach ma to nastąpić do końca 2020 r.). Wielka Brytania zmniejszyła wysokość dopłat do zakupu pojazdów w marcu 2016 r. Działania w odwrotnym kierunku podjęto natomiast w Niemczech. Od maja 2016 r. nabywcy pojazdów elektrycznych mogą liczyć na dopłaty w wysokości nawet 4 tys. euro.
Z przeprowadzonej analizy wynika, iż pobudzanie popytu na samochody elektryczne poprzez zachęty dla konsumentów może być dobrym instrumentem w początkowej fazie rozwoju rynku motoryzacyjnego. Jednocześnie wsparcie ze środków publicznych powinno być kierowane także do producentów pojazdów elektrycznych, akumulatorów oraz innych podzespołów. Stabilny rozwój rynku pojazdów elektrycznych może bowiem zapewnić tylko takie upowszechnienie nowoczesnych technologii, które pozwoli na zwiększenie skali produkowanych pojazdów, a tym samym zmniejszenie kosztów ich produkcji i trwałe obniżenie ich ceny. Jednakże nawet wyraźne obniżenie ceny oferowanych samochodów z napędem elektrycznym nie gwarantuje ich upowszechnienia, jeśli nie powstanie wystarczająco dobrze rozwinięta infrastruktura do eksploatacji takich pojazdów, a głównie wystarczająca liczba wystandaryzowanych stacji ładowania akumulatorów.
Według stanu na koniec czerwca 2016 r., w Polsce nie wprowadzono na szczeblu krajowym systemu zachęt do zakupu samochodów elektrycznych. Ograniczają się one tylko do działań podejmowanych przez władze niektórych miast, np. Warszawy, Katowic, Krakowa, Gdańska, Wrocławia, Szczecina, Torunia. Każde z miast realizuje odrębną politykę udogodnień dla posiadaczy aut elektrycznych, które skupiają się przede wszystkim wokół zmniejszenia lub nie pobierania opłat za parkowanie w strefach oznaczonych jako płatne, darmowego korzystania ze stacji szybkiego ładowania oraz możliwości korzystania z buspasów. Nadzieje może budzić natomiast ogłoszony w czerwcu 2016 r. „Plan Rozwoju Elektromobilności", którego elementem jest m.in. program e-Bus. W programie wskazano, że Polska ma szansę stać się istotnym graczem na rynku autobusów elektrycznych, gdyż istnieją silne fundamenty produkcji takich pojazdów w Polsce.


Zachęcamy do zapoznania się z najnowszymi raportami: „Inwestycje zagraniczne w Polsce 2014-2015" (2016, ISSN: 1231-1103) oraz „Koniunktura gospodarcza świata i Polski 2014-2017" (2016, ISSN: 1426-790X)

Zamawianie ekspertyz i opracowań celowych wykonywanych przez Instytut na zlecenie (kontakt)