Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Integracji Europejskiej (ZIE)Unia Europejska.pl (d. Wspólnoty Europejskie)Abstrakty6/2016
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2011
2/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013
5/2013
6/2013
1/2014
2/2014
3/2014
4/2014
5/2014
6/2014
1/2015
2/2015
3/2015
4/2015
5/2015
6/2016
1/2016
2/2016
3/2016
4/2016
5/2016
6/2016
Egzemplarze on-line
Najczęściej cytowane artykuły w czasopiśmie





 

6/2016

Handel międzynarodowy towarami zielonymi

Łukasz Ambroziak

W artykule przedstawiono rozwój i kształtowanie się handlu międzynarodowego towarami związanymi z ochroną środowiska (towarami zielonymi), ze szczególnym uwzględnieniem Unii Europejskiej, w tym Polski. Pod pojęciem towarów zielonych rozumie się grupę 54 towarów (na poziomie sześciocyfrowym klasyfikacji HS), zdefi-niowaną na konferencji Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) w sierpniu 2012 r. Analiza obejmuje lata 2010-2014, a dane handlowe pochodzą z bazy danych Comtrade. Badanie wykazało, że największymi eksporterami zielonych towarów na świecie są Unia Europejska, Chiny, Stany Zjednoczone, Japonia i Korea Południowa. Wśród państw UE najwięcej eksportują Niemcy, a także Włochy, Wielka Brytania, Francja, Holandia i Dania. Polska pod względem wielkości sprzedaży zagranicznej towarów zielonych w 2014 r. znalazła się na trzynastym miejscu wśród państw UE, z udziałem około 2%.
Słowa kluczowe: towary zielone, handel, Unia Europejska, Polska.
Klasyfikacja JEL: F14, F18.


Próby zliberalizowania międzynarodowego handlu towarami ekologicznymi

Marzenna Błaszczuk-Zawiła

Liberalizacja międzynarodowego handlu towarami przyjaznymi środowisku (ekologicznymi) została uwzględniona w mandacie negocjacyjnym rundy rokowań wielostronnych WTO z Ad-Dauhy w 2001 r. Rokowania w tej sprawie nie przyniosły dotychczas istotnych rezultatów. Postęp hamują m.in. poważne trudności ze zdefiniowaniem towarów ekologicznych i ich klasyfikacją na potrzeby celne, jak i różnice w podejściu różnych członków WTO do liberalizacji. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż liberalizację handlu towarami przyjaznymi środowisku promują przede wszystkim kraje rozwinięte i jedynie kilka krajów rozwijających się, będących światowymi liderami w produkcji technologii prośrodowiskowych. Wobec małej skuteczności działań wielostronnych, członkowie WTO podejmują inicjatywy plurilateralne (porozumienie krajów APEC, inicjatywa w sprawie towarów zielonych) oraz włączają odpowiednie postanowienia do zawieranych umów o wolnym handlu. W artykule przedstawiono rezultaty dotychczasowych działań międzynarodowych w zakresie liberalizacji handlu towarami przyjaznymi środowisku, a także potencjalne skutki planowanej liberalizacji plurilateralnej dla handlu międzynarodowego i środowiska przyrodniczego.
Słowa kluczowe: towary przyjazne środowisku, towary ekologiczne, towary zielone, liberalizacja handlu, inicjatywy plurilateralne, handel i środowisko.
Klasyfikacja JEL: F13, F18, Q27.


Liberalizacja handlu usługami prośrodowiskowymi - główne problemy

Katarzyna Bąkowska

Szacuje się, że w 2010 r. światowe przychody z handlu usługami prośrodowisko-wymi wyniosły blisko 506 mld USD. W ujęciu sektorowym największy udział w tych przychodach miały usługi z zakresu gospodarki wodnej i wodno-ściekowej, a następnie gospodarowanie odpadami stałymi (w tym niebezpiecznymi). Największe przychody ze świadczenia usług prośrodowiskowych osiągnęły kraje rozwinięte - Stany Zjednoczone, Europa i Japonia.
Liberalizacja handlu usługami prośrodowiskowymi jest szeroko dyskutowana na forum międzynarodowym. W dyskusjach wskazuje się m.in., że omawiany sektor jest trudny do scharakteryzowania, przede wszystkim z powodów klasyfikacyjnych. O sposobie definiowania usług prośrodowiskowych decyduje kilka czynników, w tym wprowadzenie nowych przepisów regulujących zarządzanie zanieczyszczeniami, rosnąca świadomość ekologiczna społeczeństw, a także tendencje prywatyzacyjne i liberalizacyjne, które pobudzają popyt sektora prywatnego na usługi prośrodowi-skowe.
Celem artykułu jest wskazanie głównych problemów związanych z uzgodnieniem stanowisk różnych państw zainteresowanych liberalizacją handlu usługami prośrodowiskowymi. Omówiono w nim trudności definicyjne, jak również problemy z ustaleniem takiego wykazu usług, który byłby do zaakceptowania przez wszystkie strony zainteresowane ich liberalizacją. W konkluzji wskazuje się, że pełne pogodzenie stanowisk rządów poszczególnych państw, różnych grup społecznych, organizacji non-profit i środowisk biznesowych jest prawie niemożliwe. Uzgodnienie stanowisk będzie z pewnością wymagać kompromisów i ustępstw ze strony wszystkich negocjujących stron.
Słowa kluczowe: liberalizacja handlu usługami, usługi prośrodowiskowe, usługi infra-strukturalne, nieinfrastrukturalne usługi prośrodowiskowe.
Klasyfikacja JEL: F18, Q57.


Subsydiowanie produktów energetycznych

Jan Piotrowski

Organizacje międzynarodowe, jak MFW, Bank Światowy i OECD, dokonują od wielu lat szacunków skali subsydiowania różnych produktów energetycznych. Głów-nym celem tego jest przekonanie producentów, konsumentów i polityków do zmniejszenia konsumpcji energii węglowodorowej i do redukcji szkodliwych emisji gazów cieplarnianych do atmosfery - w efekcie do spowolnienia zjawiska ocieplania klimatu. Przez subsydia rozumie się różne środki pozwalające utrzymać ceny dla konsumentów poniżej i dla producentów powyżej cen rynkowych lub obniżyć koszty dla konsumentów lub producentów. Stosowane metodologie prowadzą jednak do bardzo zróżnicowanych wyników. Według MFW łączne subsydia przed opodatkowa-niem wynoszą 0,7% światowego PKB, a subsydia po opodatkowaniu - 2,9% PKB.
Dotowane są jednak nie tylko surowce węglowodorowe. Według opublikowanych raportów surowce odnawialne i biopaliwa są wspierane ze środków publicznych nawet w większym stopniu, niż paliwa węglowodorowe. Argumentem uzasadniają-cym subsydiowanie jest pozytywny ich wpływ na wzrost gospodarczy, redukcję ubó-stwa i cele społeczne.
Zielone subsydia są stosowane do promowania produkcji czystych rodzajów energii, ograniczenia zużycia paliw węglowodorowych i spowolnienia ocieplania klimatu. Mogą one jednak naruszać zasady handlu międzynarodowego i być przed-miotem sporów na forum WTO.
Słowa kluczowe: subsydia środowiskowe, zielone subsydia, WTO.
Klasyfikacja JEL: F18, H23, Q37.


Wzrost zielonego protekcjonizmu

Ewa Kaliszuk

W artykule analizowany jest związek między silnie dotowanym rynkiem czystej energii a obserwowanym gwałtownym wzrostem postępowań antydumpingowych i antysubsydyjnych w tej dziedzinie oraz związanych z tym działań odwetowych i wojen handlowych. Źródłem tych napięć może być zmniejszanie po 2008 r. wsparcia dla produkcji i konsumpcji energii ze źródeł odnawialnych przez głównych jej producentów. Analiza jest ograniczona do dwóch rodzajów odnawialnych źródeł energii - biopaliw i energii słonecznej, w których rządowe wsparcie jest szczególnie intensywne, oraz do trzech głównych użytkowników środków ochrony handlu w tej dziedzinie, a mianowicie triady - Unii Europejskiej, USA i Chin. W artykule przeanali-zowano przykłady zakłóceń spowodowanych polityką protekcjonizmu triady w handlu biopaliwami i panelami słonecznymi, takich jak praktyka splash and dash, handel okrężny, odchylenia handlu (trade deflection) i przenoszenie inwestycji (anti-dumping tariff jumping). Szczególną uwagę poświęcono Chinom, ze względu na ich pozycję lidera w inwestycjach w czystą energię oraz zmianę w grudniu 2016 r. statusu z „gospodarki nierynkowej" do gospodarki rynkowej, która będzie miała kluczowe znaczenie dla obliczania ceł antydumpingowych.
Słowa kluczowe: środki ochrony handlu, zielone subsydia, biopaliwa, panele słonecz-ne, dumping.
Klasyfikacja JEL: F13, F18, H23, Q27.