Mapa strony  Logowanie    Wersja do druku     
 
  Strona głównaDziałalnośćZakład Integracji Europejskiej (ZIE)Unia Europejska.pl (d. Wspólnoty Europejskie)Abstrakty3/2016
Szukaj:   
 

 
Rada Programowa
Kolegium Redakcyjne
Wymogi redakcyjne
Procedura kwalifikacji artykułów do publikacji
Lista recenzentów
Warunki prenumeraty
Spis treści numerów wg roczników
Abstrakty
1/2011
2/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
1/2012
2/2012
3/2012
4/2012
5/2012
6/2012
1/2013
2/2013
3/2013
4/2013
5/2013
6/2013
1/2014
2/2014
3/2014
4/2014
5/2014
6/2014
1/2015
2/2015
3/2015
4/2015
5/2015
6/2016
1/2016
2/2016
3/2016
4/2016
5/2016
6/2016
Egzemplarze on-line
Najczęściej cytowane artykuły w czasopiśmie





 

3/2016

Wartości jednostkowe jako miernik konkurencyjności eksportu Polski na tle innych krajów Unii Europejskiej

Wojciech Mroczek

W artykule wykorzystano wartości jednostkowe (unit values) na poziomie danych zdezagregowanych do oceny charakteru strategii konkurowania Polski na rynkach zagranicznych. Wskazują one, że w 2015 r. 72% wartości polskiego eksportu konku-rowało na rynkach zagranicznych ceną, a 28% jakością. Oznacza to, że w porównaniu z 2012 r. udział eksportu konkurującego jakością zwiększył się o blisko 8 pkt. proc. Nastąpiło więc odwrócenie spadkowej dotychczas tendencji eksportu charakteryzu-jącego się wyższymi wartościami jednostkowymi w porównaniu z pozostałymi kra-jami UE, jaka utrzymywała się w okresie bezpośrednio po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej.
Polska należy do tych krajów Unii, w których dominującą formą konkurowania na rynkach zagranicznych jest strategia niższych cen. W 2015 roku, spośród krajów Unii wyższy udział eksportu o niższych wartościach jednostkowych niż Polska notowały jedynie Hiszpania i Grecja (w obu przypadkach towary konkurujące niższą ceną sta-nowiły 74% wartości eksportu ogółem). Natomiast największy udział eksportu, który skutecznie konkuruje jakością charakteryzował przedsiębiorstwa z Irlandii (85%), Niemiec (74%) i Belgii (71%). Ogólnie w większości krajów Europy Zachodniej prze-waża strategia konkurowania jakością (tylko w Portugalii, Hiszpanii i Grecji większą część eksportu stanowiły produkty konkurujące niższymi cenami), podczas gdy w krajach Europy Środkowo-Wschodniej przedsiębiorstwa konkurują na rynkach eksportowych częściej niższymi cenami. W tej części Europy wyższy, w porównaniu z Polską, udział towarów konkurujących jakością notowany jest tylko w Czechach i na Węgrzech (odpowiednio 42% i 39%).
Słowa kluczowe: wartości jednostkowe, konkurencyjność eksportu, Polska, Unia Eu-ropejska.
Klasyfikacja JEL: F14, F63, O14.


Interesy ofensywne unijnych przedsiębiorstw w kontekście negocjowanej umowy o strefie wolnego handlu UE-Japonia

Grzegorz Mazur

W 2013 r. Unia Europejska oraz Japonia rozpoczęły rokowania na temat kom-pleksowego porozumienia handlowego, którego celem jest utworzenie wspólnej strefy wolnego handlu. Nowa umowa powinna regulować szeroki zakres kwestii gospodarczo-handlowych odnoszących się nie tylko tradycyjnie do taryf celnych, handlu towarowego i usługami, ale także w szerokim ujęciu do barier o charakterze pozataryfowym, bezpośrednich inwestycji zagranicznych, ochrony własności inte-lektualnej, polityki konkurencji czy zamówień publicznych. Z perspektywy unijnej podjęte rokowania i negocjowane porozumienie są szansą na zwiększenie otwartości japońskiego rynku dla europejskich eksporterów i inwestorów oraz zniesienie wielu istniejących barier pozataryfowych, mających negatywny wpływ na rozwój handlu i inwestycji.
Celem artykułu jest próba zdefiniowania najważniejszych barier/wyzwań w dostępie europejskich towarów, usług i inwestycji do japońskiego rynku. Ogólne wnioski wynikające z przeprowadzonej analizy wskazują, iż istniejące bariery w dostępie do rynku Japonii mają głównie charakter pozataryfowy (przy relatywnie niskich cłach w japońskim imporcie towarów z UE). Są one przy tym największym wyzwaniem dla europejskich negocjatorów w zakresie poprawy dostępu do japoń-skiego rynku, a ustalenie zasad w tym zakresie pozostaje jedną z najważniejszych przeszkód na drodze do osiągnięcia porozumienia UE-Japonia.
Słowa kluczowe: Unia Europejska, Japonia, strefa wolnego handlu, negocjacje, bariery pozataryfowe.
Klasyfikacja JEL: F02, F10, F13, F15, F40.


Spory unijno-rosyjskie na forum Światowej Organizacji Handlu

Marzenna Błaszczuk-Zawiła

Federacja Rosyjska (Rosja) jest członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO) od czterech lat. W tym czasie wielu członków WTO zgłaszało zastrzeżenia dotyczące realizacji jej zobowiązań akcesyjnych. W sześciu przypadkach sprawę skierowano do Organu Rozstrzygania Sporów WTO. Równocześnie, zgodnie z przewidywaniami, Rosja wykorzystuje często członkostwo w WTO, aby zaskarżać środki polityki gospo-darczej innych członków organizacji, które szkodzą interesom gospodarczym jej branż strategicznych (energetyka i przemysł metalurgiczny). Czterokrotnie wystąpiła przeciw członkom WTO z oficjalną skargą. Ponadto w 28 sporach Rosja zgłosiła chęć udziału jako strona trzecia, która ma w nich ważny interes handlowy.
Celem artykułu jest przedstawienie unijno-rosyjskich sporów toczących się na forum Światowej Organizacji Handlu, ze zwróceniem szczególnej uwagi na motywy ich wszczynania. Analiza doświadczeń członkostwa Rosji w WTO pozwala stwierdzić, że nie w pełni wdraża ona swoje zobowiązania akcesyjne, często ze szkodą dla in-nych członków organizacji, w tym Unii Europejskiej. Potwierdzają to dwa pierwsze rozstrzygnięcia paneli w sprawach toczących się przeciwko Rosji opublikowane w sierpniu 2016 r. Jej działania były nakierowane głównie na ochronę krajowego przemysłu, w tym branż najbardziej wrażliwych (m.in. motoryzacyjnej), lub realizację celów politycznych. Jeśli chodzi o skargi rosyjskie wobec UE, to wydaje się, że były one próbą znalezienia rozwiązania dla długoletnich konfliktów dwustronnych.
Słowa kluczowe: Unia Europejska, Rosja, Światowa Organizacja Handlu, spory han-dlowe, handel międzynarodowy, polityka handlowa.
Klasyfikacja JEL: F13, F14.


Wyjście Słowenii z recesji - ile trzeba zapłacić za chciwość?

Miklós Somai

W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, dlaczego Słowenia po okresie szesnastu lat trwałego i wysokiego wzrostu gospodarczego popadła w stan głębokiej recesji (tzw. double dip, krzywa o kształcie litery W), stanowiącej jeden z najgłębszych i najdłużej trwających kryzysów zarówno w regionie, jak i strefie euro. Artykuł kon-centruje się na analizie błędów, zwłaszcza tych związanych z tzw. drugą falą prywa-tyzacji w latach 2005 i 2008, kiedy nowa elita - używając swoich wpływów zarówno w przedsiębiorstwach, jak i bankach państwowych - wywierała naciski na banki, zmuszając je do finansowania i przeprowadzenia operacji typu MBO (management buyout - wykup przedsiębiorstwa przez zarząd firmy) i LBO (leveraged buyout - wy-kup lewarowany) z wykorzystaniem kredytów, gdzie wartość nabytych aktywów sta-nowiła zabezpieczenie pożyczki. Działania te stanowiły ogromne zagrożenie dla sek-tora finansowego i odegrały kluczową rolę w procesie tzw. „przegrzania" gospodarki. Wnioski prezentowane w artykule są następujące: po latach niezdecydowania za-równo w zakresie określenia rozmiarów kryzysu, jak i podjęcia koniecznych działań w obszarze polityki gospodarczej, należało połączyć wysiłki związane z wprowadzeniem polityki oszczędnościowej, wdrażanej od końca 2011 roku, z wszechstronnymi działaniami prowadzącymi do poprawienia sytuacji finansowej banków, realizowanymi od końca 2013 r. Świadomi nacisków płynących ze strony rynków finansowych oraz międzynarodowych (również europejskich) instytucji, Sło-weńcy zostali zmuszeni porzucić swe zwyczajowo ostrożne nastawienie do prywaty-zacji i podjąć próbę wyciągnięcia gospodarki z głębokiego kryzysu.
Słowa kluczowe: Słowenia, recesja, polityka oszczędnościowa, euro.
Klasyfikacja JEL: E60, F40.


Rynek mocy. Kolejny etap tworzenia zliberalizowanego rynku energii elektrycznej w Unii Europejskiej

Dariusz Michalski, Maciej Sołtysik

W Europie rośnie ostatnio ryzyko wystąpienia deficytu mocy, koniecznych do za-spokojenia w każdym czasie popytu na energię elektryczną. Brak mocy może powo-dować przerwy w dostawach energii elektrycznej lub ograniczać poziom zasilania. Przyczyną tego ryzyka jest głównie niedopasowanie elastyczności bloków produk-cyjnych w elektrowniach konwencjonalnych do nowych wymogów, które pojawiły się w rezultacie gwałtownego wzrostu wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych (OZE), w szczególności w elektrowniach wiatrowych i słonecznych, których produkcja zależy od warunków pogodowych. Analiza polskiego sektora wytwórczego zarówno pod kątem wieku, stanu technicznego urządzeń, jak i funkcjonującego „energy mix" wykazała, że segment ten jest szczególnie zagrożony i wymaga utworzenia oraz wdrożenia instrumentów interwencyjnych i pomocowych. Jednym z proponowanych rozwiązań jest utworzenie w miejsce obecnego rynku jednotowarowego, właściwego wyłącznie dla energii elektrycznej, rynku dwutowarowego, uzupełnionego o komponent mocy. Rozwiązanie takie może być także odpowiedzią na kolejne wy-zwanie, jakim jest konieczność zastąpienia niektórych konwencjonalnych źródeł wytwórczych nowymi, spełniającymi zaostrzone wymogi środowiskowe. Prawidłowo zaprojektowany rynek mocy może być odpowiedzią na powyższą potrzebę. Należy jednak brać pod uwagę powiązania rynku polskiego liniami transgranicznymi z ościennymi rynkami energii elektrycznej. Ponadto, rynek mocy jest swoistą formą protekcjonizmu rynkowego, gdyż potencjalnie może wpływać na przepływy trans-graniczne. Z tego powodu Unia Europejska traktuje rynek mocy jako rozwiązanie tymczasowe. Pojawia się także ryzyko regulacyjne, w przypadku jeżeli konieczne będzie dopasowanie regulacji rynku energii elektrycznej do nowego systemu wspar-cia. Regulacje takie będą miały skutki długoterminowe. Poprzedzi je z pewnością rozciągnięty w czasie proces oceny tych skutków zarówno dla rynku lokalnego, jak i handlu energią w Europie.
Słowa kluczowe: elektroenergetyka, rynek energii elektrycznej, rynek mocy, energy mix.
Klasyfikacja JEL: P48, Q48.