W 2026 roku przeciętne miesięczne wydatki na osobę w Polsce wynoszą około 1878 zł, z czego 1814 zł to towary i usługi konsumpcyjne — to wzrost nominalny o 14,8 proc. i realny o 10,8 proc. względem 2023 roku. Aż 86 proc. Polaków oczekuje dalszych podwyżek kosztów utrzymania mieszkania, a 84 proc. — wzrostu cen żywności i usług. Poniżej prezentujemy przegląd kosztów życia na podstawie najnowszych danych GUS, z uwzględnieniem różnic między typami gospodarstw, regionami oraz kontekstu dochodowego.
Przeciętne wydatki gospodarstw domowych – dane GUS za 2023–2026
Według GUS w 2023 roku miesięczne wydatki na towary i usługi na osobę wynosiły 1580 zł. W ciągu ostatniej dekady (2013–2023) wzrosły o 55,3 proc. — z 1018 zł do 1580 zł na osobę, przy inflacji CPI na poziomie 45,9 proc., co sugeruje dodatkowy wzrost konsumpcji. W 2026 roku wydatki rosną do 1878 zł na osobę, z realnym wzrostem o 10,8 proc. względem 2023.
Różnice w zależności od typu gospodarstwa domowego
Wydatki różnią się znacząco w zależności od modelu ekonomicznego rodziny. Poniżej zestawienie kluczowych danych GUS:
| Typ gospodarstwa domowego | Miesięczne wydatki na osobę (2023) | Miesięczne wydatki na osobę (2026 prognoza) | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Pracujący na własny rachunek | 1800 zł | 2151 zł | Najwyższe wydatki, dochody rozporządzalne 3790 zł |
| Emeryci i renciści | 1660 zł | Brak dokładnych danych, wzrost prognozowany | Waloryzacja emerytur o 4,88 proc. w 2026 |
| Pracownicy zatrudnieni na etacie | 1550 zł | Ok. 1700–1800 zł (estymacja na bazie trendu) | Niższe niż średnia |
| Rolnicy | 1200 zł | 1311 zł | Najniższe, o 30,2 proc. poniżej średniej |
W dużych miastach (powyżej 500 tys. mieszkańców) wydatki przekraczają średnią krajową o 40,6 proc., a dochody — o 33 proc. W miastach ogółem są one wyższe o 12,2 proc.
Mieszkanie i rachunki – największe obciążenie budżetów
Koszty utrzymania mieszkania to główna obawa Polaków — 86 proc. oczekuje w 2026 roku podwyżek czynszu, energii i ogrzewania. W latach 2013–2023 ceny energii elektrycznej wzrosły o 45,2 proc., a gazu o 55,4 proc., mimo popularyzacji pomp ciepła i aut elektrycznych.
Wydatki na mieszkanie wzrosły nominalnie o 47,5 proc. do 325 zł miesięcznie na osobę, z największym skokiem u pracowników (+50,65 proc.).
Prognozy na 2026 wskazują na dalsze wzrosty opłat za odpady, wodę i administrację, co systematycznie podnosi koszty prowadzenia domu. Utrzymanie lokalu nadal pochłania podobny odsetek budżetu jak dekadę temu, mimo oszczędności energetycznych.
Żywność i napoje – 28 proc. budżetu pod presją cen
Wydatki na żywność i napoje bezalkoholowe stanowią 28,15 proc. miesięcznego budżetu przeciętnego Polaka i rosną wraz z inflacją. W dekadzie ich poziom znacząco wzrósł, choć widoczna jest zmiana nawyków — większy udział warzyw i mniejsze wydatki na mięso. 84 proc. Polaków spodziewa się kolejnych podwyżek w 2026.
Transport, edukacja, zdrowie i rekreacja – rekordowe wzrosty
W okresie 2023–2024 wydatki w kluczowych kategoriach wzrosły najszybciej w następujących obszarach:
- transport – +36 proc.;
- edukacja – +35 proc. (np. zajęcia dodatkowe: koszykówka 200–400 zł/mies., szachy 250 zł, robotyka 200–300 zł, języki 200–300 zł, plastyka 120–200 zł, lekcje instrumentu od 100 zł/45 min.);
- rekreacja i kultura – +28 proc.;
- zdrowie – +24 proc..
Najmocniej drożeją restauracje i hotele — o 173 proc. w dekadzie do 84 zł miesięcznie na osobę (w tym ok. 70 zł na restauracje, +166 proc.), z rekordowym wzrostem u emerytów (+201 proc. do 57 zł/mies.).
Dochody kontra koszty – realny wzrost, ale nierówności
Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na osobę w 2026 wynosi 3167 zł — wzrost nominalny o 18,3 proc. i realny o 14,1 proc. wobec 2023.
W latach 2013–2023 dochody wzrosły nominalnie o 106,2 proc. do 2678 zł, a realnie o 41,3 proc., przy spadku bezrobocia z 13,4 proc. do 5,1 proc. Najwyższe dochody mają przedsiębiorcy poza rolnictwem (3790 zł).
Minimalne wynagrodzenie od 1 stycznia 2026 to 4806 zł brutto miesięcznie (stawka godzinowa 31,40 zł brutto) — kwota, która przy rosnących rachunkach coraz częściej starcza jedynie na podstawowe potrzeby.
Ubóstwo i nierówności
1,9 mln osób żyje poniżej minimum egzystencji (spadek z 2,5 mln w 2023), a ubóstwo relatywne dotyka 5 mln Polaków (wzrost z 4,6 mln). Przeciętne wynagrodzenie brutto w przedsiębiorstwach przekracza 8700 zł, lecz większość gospodarstw nie osiąga tej kwoty, a rosnące koszty życia obciążają budżety.
Prognozy na 2026 i wskazówki dla budżetu domowego
86 proc. Polaków obawia się dalszych podwyżek opłat mieszkaniowych; spowolnienie inflacji łagodzi presję, ale nie zatrzymuje trendów kosztowych.
Waloryzacja emerytur o 4,88 proc. przewyższy inflację. Eksperci rekomendują optymalizację wydatków na energię i edukację, w tym poszukiwanie tańszych alternatyw i elastycznych form nauki.